دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 596

براى التيام و جراحت‌ها و بواسير نافع است براى قطع اسهال و درد كبد ، ريه و زخم رودها و درد مفاصل و سياتيك نافع است . « 1 » فلفل بيابانى درختچه‌اى است زيبا ، گلهاى زيبايى دارد ، ميوه‌اش آبدار است و سخت ، با دوام و قابض مىباشد . به هضم غذا كمك مىكند دماغ و كيسه صفرا و معده را باز مىنمايد و براى سردرد مفيد است . براى معالجه جنون ، بواسير گرفتگى طحال و ورم رحم تجويز شده است . براى يائسگى پيش رس ضماد ميوه و برگ آن جهت درد سر و بواسير نافع است . جوشانده آن جهت ورم زخم مقعد و مرهم آن با روغن و برگ مو جهت ورم بيضه مفيد است . ضد سوزاك مىباشد . « 2 » پنج انگشت به عنوان تسكين دهنده قواى شهوانى مصرف مىگرديده است . اشتهاآور ، مدر ، بادشكن ، اثر ضد كرم ، رشد موى سر و حافظه را تقويت مىكند ، خلطآور و تب‌بر ، قابض مقوى معده ، ضد كرم و تقويت كننده پياز موى سر ، جهت رفع درد دندان و در درمان روماتيسم مورد استفاده قرار مىگيرد . « 3 » تخم آن مفتح سده دماغى و كبدى و طحال نافع خفقان سرد ، خشك كننده منى و نافع جميع علل سوداوى و گاز گرفتگى سگ ديوانه است . گويند چون برگ آن تا سى روز بنوشند صرع و جنون را نفع بخشد و سرمه با عصاره آن ديد را قوى گرداند . مزمزه و غرغره با آب پخته آن مسكن درد حلق و نافع زخم دهان و خشونت حلق است . خوراك و ضماد عصاره برگ آن نافع يرقان است . چون يك درم تخم آن بخورند شير را زياد و منى را كم كند و چون با سركه سه روز بخورند قطع منى و شهوت جماع كند . نيز خوابيدن بر روى برگ آن و خوراك تخم آن قطع نعوظ كلا نمايد و چون زير زن بخور آن نمايند شهوت جماع زن را ساكن نمايد . نشستن در آب پخته برگ پنج انگشت نافع درد رحم و ورم رحم و مقعد مىباشد . گيلانى گويد : كه آن نافع جرب سوداوى است . خوراك يك درم آن جهت گزيدگى مار و عقرب و ماليدنش براى كل گزيدگىها مفيد مىباشد .