دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 311

اكثرا در زمينهاى خشن و نزديك به كناره‌هاى زمين مىرويد . در طب چهار نوع بابونه مورد استفاده قرار مىگيرد و معمولًا در طب گل ، برگ و ريشه آن مستعمل است . مزاج بابونه گرم در درجه دوم و خشك در درجه اول مىباشد . انواع بابونه نافع : سدد ، بد هضمى ، ورمهاى گرم ، درد دندان ، ضعف اعصاب ، عفونت و كثيفى هوا ، تشنج و درد دوران قاعدگى ، قولنج ، يرقان ، نفخ ، دل‌پيچه ، زخم بدن ، تب ، سردرد ، هيسترى و درد مفاصل مىباشد . بابونه داراى مواد : كمومايل ، گزانتوفيل ، كاروتن ، آنته مين ، تانن ، اسانس ، فيتوسترول و اسيد آنته‌ميك مىباشد . محل رويش آن در نواحى شمالى ايران ، تهران ، راه كرج به چالوس و آذربايجان مىباشد . محمد بن جعفر بن على برسى گويد : محمد بن يحيى ارمنى بر من حديث كرده كه دربان مفضل بن عمرو بود و مفضل نيز دربان امام صادق عليه السلام بود ، مفضل گويد : امام صادق عليه السلام به من اين حديث را كه داروى پيغمبر است ، نقل كرد : اين دارو مشابه دارويى است كه جبرئيل امين براى موسى بن عمران آورده بوده اما در اين دارو معالجات و زياد و كمى مىباشد كه در آن نسخه نبوده است . اين داروها از دستورات انبياء و نايبان ايشان و حكما است . لذا اگر چيزى از آن كم و زياد شود ، يا اگر دانه‌اى بر آن زياد يا كم گردد ، بر اصل دارو نقص وارد شده و فاسد مىگردد و نفعى از آن دارو نمىرسد ، زيرا اگر با آنان مخالفت شود ، مخالفت خواهند ديد . داروى نامبرده : سير پوست كنده 4 رطل ( 41 / 68 مثقال ) را در يك ديگ مسى ريخته ، روى آن 4 رطل شير گاو بريزند و زير ديگ آتش ملايم و كم روشن كنند تا آن كه سير كاملا شير را به خود جذب كند . سپس 4 رطل روغن گاو بر آن بريزند تا آن كه روغن هم جذب شير شده و پخته شود . بعد از آن 4 رطل عسل بر آن اضافه گردد . سپس آتش ، زير ديگ روشن شود ، بعد مقدار 5 / 1 مثقال قراص « 1 » بر آن ريخته ، سپس آن را به شدت به