خيسانده انجير نافع زخم معده است . انجير بوى دهان را خوش ، نور چشم را زياد ، دندانها را پاك و گوشها را تيز مىگرداند . دم كرده برگ درخت انجير با گل محمدى نافع ضعف اعصاب است . انجير بزاق دهان را زياد مىكند و رافع خستگى است .
انجير خشك كمتر از انجير تازه مليّن است اما قدرت غذايى بيشترى دارد و مقوى كودكان و بيماران است . انجير نبايد با حرارت خشك شود ، بلكه بايد بوسيله آفتاب خشك شود تا دياستازهاى انجير فرصت يابند قند انجير را زياد نمايند . 5 الى 8 دانه انجير خشك را از وسط نصف كرده و در داخل آن چند قطره روغن زيتون و آبليمو بيفزايند و صبح ناشتا بخورند ، وضع معده را مرتب مىنمايد . از جوشاندن انجير در شير شربتى بدست مىآيد كه براى تحريكات گلو ، مخاط دهان و تورم لثه خوب است .
شيرابه درخت انجير طعم تند ، تلخ و سوزاننده و اثر مسهلى دارد . چون داراى اثر هضم كننده فيبرين است ، از اين جهت مىتوان عمل آن را شبيه شيره لوز المعده دانست .
ضمنا چون دياستازهاى مختلف ديگر هم دارد از اين جهت سابقا از آن براى تُرد و نرم كردن گوشت استفاده به عمل مىآوردند . در استعمال خارج اگر شيرابه درخت انجير بر روى زگيل و ميخچه گذاشته شود ، تدريجا آن را از بين مىبرد .
در زمانهاى قديم از آن براى درمان جذام و بيماريهاى جلدى مختلف در حالات مزمن استفاده به عمل مىآمده است . ضمنا مخلوط آن با زرده تخم مرغ يا روغن ، بر روى زخمها و اولسرها ، به صورت ماليدن اثر داده مىشود .
در كتب قديم ، مصرف جوشانده ساقههاى جوان درخت ، براى رفع اسهالهاى ساده و خونريزيها ، مصرف و توصيه شده است .
برگ پخته انجير اثر ملين دارد و سابقا از لهشده آن به صورت ماليدن ، جهت درمان بواسير استفاده به عمل مىآمده است . بعلاوه جوشانده برگ انجير را بر روى تومورها جهت از بين بردن التهاب و احتمالًا درمان آن اثر مىدادهاند .
انجير علاوه بر آنكه به علت مطبوع و مغذّى بودن به هر دو حالت خشك و تازه مصرف مىگردد ، ميوهاى مليّن و نرم كننده است . انجير خشك ، مخلوط با خرما ، عناب و
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 277
مساهمون: مصطفى النوراني الاردبيلي
ص٢٧٧