دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 238

ماليدنش كوتاهى استخوان شكسته كوتاه شده را جبران مىكند و نافع سستى مفاصل مىباشد . ماليدن آن با برگ مورد و گل سرخ جلوگيرى از عرق زياد و بوى بد آن مىكند و باعث زيبايى پوست مىشود . گرد ساييده صمغ عربى باعث قطع خونريزى است . خوراك و ماليدن آن نافع بيرون آمدن حدقه و ورم مقعد و رحم و بر جگر ضعيف باعث تقويت آن است . « 1 » عصاره برگ و ميوه اقاقيا به طور موضعى جهت قطع خونروى جراحات تازه بسيار نافع است و اثر قاطع در بند آوردن خون دماغ دارد . مقوى معده و جگر و قابض اسهال خونى است . سرخى چشم را دور كرده و رطوبات رحم و روده را خشك مىكند . « 2 » بعنوان نرم كننده در اختلالات حادّ دستگاه گوارش ، اسهال و بعنوان خلطآور و مسكّن سرفه به كار مىرفته است و براى تعليق داروهاى ديگر به كار گرفته مىشود . « 3 » گفته‌اند : در ادويه چشم از انواع اقاقيا جز مصرى را به كار نمىبرند و در خاصيت آن نوعى بهتر است كه سياهى آن به سبزى مايل باشد ، بوى خوش بدهد و جرم آن سخت و گران سنگ بود ، گياه آن منبسط باشد ، ساق آن راست نايستد ، شكوفه آن سفيد باشد ، ميوه‌اش شبيه ترمس و غلافهاى آن محيط باشد . « 4 » استفراغ خونى را از بدن مىآورد ، طلا و خوراك آن مانع از سستى اعضاء بدن و نافع اكثر امراض چشم ، زكام ، اسهال خونى ، ورم و طلاى آن همراه با سفيدى تخم مرغ مانع از سوختن با آتش است . اقاقيا مو را سياه مىكند و شياف كردن آن در رحم ، رحم را پاك مىكند . « 5 » برگ و پوست درخت داراى اثر استرجنت « جمع كننده » هست . در بهدارى هند از آن زياد استفاده مىكنند و در خواص ، مشابه درخت بلوط مىباشد . در استعمال خارجى براى علاج زخمها استعمال مىشود . صمغ درخت كيكر مشابه صمغ عربى اصل است . « 6 »