جوشانده اسفرزه نافع سرفه است . بو داده آن براى مرض اسهال خونى كودكان و
التهاب رودهها استعمال مىگردد . معروف است كه كوبيده آن چنانچه مصرف شود سمّ است . بنابراين دانه آن به طور كامل و بدون سائيدن بايد مصرف شود .
تونينگ انسلى مىگويد : مقدار 10 گرم آن با آب و شكر براى ديسانترى بسيار مفيد است .
نوعى اسپغول به نام
PLANTAGO AMPLEXICAULIO COU
در منطقه سند ( واقع در هندوستان ) و اروپاى جنوبى است كه رنگ آن طلائى است و لكن اندازه آن از اسفرزه معمولى بزرگتر است و در خواص با اسپغول تفاوتى ندارد . « 1 » گفتهاند : دل ارباب صفا بذر قطونا ماند تا درست است شفا چون شكنى سم گردد لعاب خيس كرده بزرقطونا ملين ( نرم كننده ) مزاج و رودهها است و در بواسير ، خشكى ريه و سرفر شديد مفيد است . مرهم كوبيده آن تركيب با خمير آرد باقلا در ورم عضلات از خارج استعمال مىشود . « 2 » امام صادق عليه السلام در روايتى اسفرزه را همراه با ديگر ادويه ، نافع اسهال و دلپيچه فرمودهاند ، نيز خوراكش براى تبدار نافع است و از مرض برسام و ذات الجنب جلوگيرى مىكند . اسفرزه را به اسم علمى
Plantago Psyllium
نوشتهاند . برگ و دانه آن استفاده طبى دارد .
اسفرزه نافع بيماريهاى : عطش ، صفرا ، نقرس ، مفاصل ، خشونت سينه ، ورم ، تبهاى گرم ، خنازير ، سوزاك ، سرفه ، سردرد ، درد مفاصل ، زخم روده ، زخم معده و اثنى عشر ، يبوست ، بواسير ، اسهال خونى ، التهاب كليه و مثانه ، خون آمدن از ريه و ورم چشم مىباشد .
هامش
( 1 ) - فارماكوگرافيا ، ج 3 ، ص 126 .
( 2 ) - دكتر جوانمرد .