تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 160

مساهمون:

ص١٦٠

اغلظ من الحرير و الابريشم و السندس رقيقة . يعنى : استبرق از عربى به فارسى آمده و آن ابريشم ، محكم‌تر از ابريشم معمولى است . « 5 » و سندس از آن نازكتر است . قسمت مورد استفاده اين درختچه ، ريشه آن است كه در طب عوام به مصارف دارويى مختلف مىرسد . گياهان اين تيره عموما به استثناى تعداد كمى ، اختصاصا در مناطق گرمسير مىرويند و تعداد كلى آنها در حدود 2000 گونه است . از اختصاصات تشريحى اين گياهان اين است كه آبكش حول مغزى و مجارى ترشحى لانكس ( مجارى فاقد عرضى ) در آنها ديده مىشود . « 1 » طبق تحقيقات ايستگاه تحقيقات جنگلها و مراتع خوزستان به علت پراكندگى درختچه استبرق ، براى جمع‌آورى حدود 500 كيلوگرم از الياف آن در حدود 000 / 400 ريال هزينه برآورد مىشود ولى اگر اقدام به كشت آن شود يك كيلو از اليام مذكور حدود كمتر از 500 ريال هزينه خواهد داشت . « 2 »

دستور تهيه نمك استبرق :

ريشه آن را مىسوزانند تا خاكستر شود ، سپس در آب حل كرده ، مىپزند تا نمك درست شود . مقدار خوراك اين نمك 120 ميلىگرم است . « 3 » برگ تازه استبرق مسكن درد و محلل ورمهاى سرد و شيره آن باعث سوزش و از بين بردن گوشت اضافى است . پوست را زخم مىكند ، موها را مىبرد ، نافع دانه‌هاى بواسير و كنج ران ، دافع كرم شكم و مسكن درد دندانها مىباشد . پخته برگهاى آن با روغن كنجد نافع درد مفاصل است . گل استبرق هاضم و قاطع بلغم و در امراض معده و تنگى نفس مفيد است و به علت محلل و مسكن بودن ، از روغن آن در درد كمر و استخوان استفاده مىشود . سوزاندن برگهاى استبرق باعث فرار پشه‌ها مىشود . دانه و روغن گل آن از

هامش
( 5 ) - سيد محمد ميرمحمدى سرپرست موسسه تحقيقات جنگلها و مراتع از جزوات دانشگاه اميركبير .
( 1 ) - گياهان دارويى ، دكتر زرگرى ، ج 2 ، ص 344 .
( 2 ) - تحقيقاتى از دانشگاه اميركبير .
( 3 ) - المفردات ، ص 59 .