گفته : در عاشوراى سال 363 جمعى از شيعه و پيروانش به همراهى سواران مغاربه و رجال آنها با موكب عزادارى بر حسين ( ع ) از زيارتگاه امّ كلثوم و نفيسه برمىگشتند .
( 1 ) در بعضى كتب است كه در سال 423 در بغداد عزا و شيون براى حسين ( ع ) برپا شد و سنّيان بر آن شوريدند و جنگى برپا شد و جمعى كشته شدند و بازارها ويران گرديد . از « آثار الباقيه » ابو ريحان است كه : روز عاشورا نزد عرب روز محترمى بود تا حسين ( ع ) در آن كشته شد و با او و خاندانش كارى كردند كه هيچ ملّتى با اشرار مردم نمىكردند از كشتن و تشنگى و تيغ و سوختن و سر بالاى نى كردن و اسب بر بدنها تاختن و به اين جهت آن را شوم دانستند ولى بنى اميه آن را عيد كردند و لباس نو پوشيدند و وليمه و مهمانى برپا كردند و شيرينى و عطر به كار زدند و تا سلطنت بنى اميه برپا بود ، عامه را رسم اين بود و پس از زوال ملك آنها هم اين شيوه ميان عامه ماند ولى شيعه در اين روز براى اظهار تأسف بر قتل حسين ( ع ) نوحهخوانى و گريه دارند و در مدينة السلام بغداد و شهرهاى مانند آن معمول است و در آن روز به زيارت تربت مسعودهء كربلا مىروند و از اين رو عامهء مردم تجديد ظروف و اثاث را بد مىشمارند .
نفس المهموم ( در كربلا چه گذشت ) ( فارسي ) — صفحة 605
مساهمون: الشيخ عباس القمي
ص٦٠٥