كار به تحقيق پيوسته است كه چنين اشعهاى هرگز وجود نداشته است ، مگر در تصور و تخيل اين كاوشگران شرافتمند ! !
اين ماجراى تاريخى كه گفتار هذيانى بيمار عصبى و يا نمايشنامه ژول رومن « 5 » را به ياد آورد ، تا حدى از خاطرها رفته و فراموش شده زيرا اكنون نيم قرن از آن گذشته است . اما ، به تصور ما ، نبايد خاطرهء آن را از ياد برد ، هرچند بوسيلهء آن در تاريخ علوم اغوائى و اغرايى پديد آورده است . زيرا آموزندگى شرح تفصيلى خطاها از آموزندگى بيان حقايق كمتر نيست .
* * * در آغاز سال 1903 ميلادى ، يك فيزيكدان نامدار ، استاد دانشكدهء علوم نانسى « 6 » ، به نام رنه بلوندلو « 7 » ، وابستهء به فرهنگستان علوم ، مانند بسيارى از همكاران معاصر خويش ، به آزمايش بر اشعهء
X
اشتغال داشت كه رنتگن « 8 » ، فيزيكدان آلمانى ، آن را تازه محقق داشته بود .
چون اشعه
X
پولاريزه « 9 » نمىشد ، بلوندلو مىكوشيد روشى به كار برد مگر بدان وسيله پولاريزاسيون صورت گيرد . در دوران آزمايشهايى كه در راه نيل به اين مقصود دنبال مىكرد ، به ناگهان ، اشعهاى تازه و نوين كشف و پيدا شد كه از اشعه
X
كاملا ممتاز و مشخص و بر خلاف آن قابل پولاريزاسيون بود .
در علم ، هيچ نادر نيست كه جز آنچه را مىجويند ، چيزى ديگر بيابند . بلوندلو در گزارش مورخ 23 مارس 1903 خويش به فرهنگستان علوم چنين نوشت : « من پيش از اين ، پولاريزاسيون را به اشعهء رنتگن نسبت داده بودم يعنى آنچه را كه در حقيقت به اشعه تازه تعلق داشته است . پيش از مشاهده انكسار « 10 » غير ممكن بود از اين اشتباه پرهيز شود ، تنها پس از اين مشاهده بود كه من توانستهام ، با اطمينان ، دريابم كه من نه با اشعهء رنتگن بلكه درست با يك جنس نور تازه و نوين سروكار داشتهام . »
اشعهء جديد داراى خواص كاملا ممتاز و مشخص و درخور آن است كه از فلزان و نيز از تعدادى زياد اجسام ديگر بگذرد كه آنها به همه تشعشعات طيفى « 11 » قبلا شناخته شده حاجب است . بلوندلو ، اشعهء نوين را ، در نخستين محل ، به هنگام اخراج و انتشار « 12 » از يك لوله كانونى « 13 » مولد اشعهء
X
كشف كرد . اما ، به زودى آن را در اشعهء ديگر و بويژه در يك لامپ نرن « 14 » و در يك نوك شعله آوئر « 15 » و بطور عموم ، در منابع معمولى نور و حرارت نيز
هامش
( 5 ) .Jules Romains( 6 ) .Nancy( 7 ) .Rene Blondlot( 8 ) .Rontgen( 9 ) .Polarise( 10 ) .Refraction( 11 ) .Radiations Spectrales( 12 ) .Emission( 13 ) .Tube Focus( 14 ) .Lampe Nernst( 15 ) .Bec Auer