عادى شده و اثر تكاندهندهء آن ، حتى در محافل پزشكى نيز ، از ميان رفته است . آنچه باورنكردنىتر است آنكه تا وقتى كه مردم دنيا به دستورهاى ابن سينا ، دربارهء تأمين سلامتى و پيشگيرى و درمان بيماريها كه بطور كامل در كتاب قانون مندرج است ، عمل مىكردند نه تنها تعداد مبتلايان به ديابت بلكه ديگر بيماريهاى استحالهاى « 3 » نيز به اين اندازه نبود . توضيح آنكه براى بروز اين دسته از بيماريها علل و عواملى گوناگون در كار است كه يكى از مهمترين آنها كه بايد آن را علت اصلى يا علت العلل گفت ، زندگانى مصنوعى و دور از جهان طبيعت و عدم رعايت شش امر ضرورى و حياتى براى تأمين سلامت افراد بشر مطابق قوانين ازلى و ابدى است كه در فطرت آدمى نقش بسته است و ابن سينا آنها را در كتاب قانون بعنوان « ستهء ضروريه » يعنى شش عامل ضرورى بيان كرده است و از هزار سال پيش تاكنون ، چه پزشكان اسلامى پس از ابن سينا و چه دانشمندان اروپا در چند قرن اخير ، آنها را مورد بحث و تفسير و موشكافيهاى دقيق و كامل قرار دادهاند . على التحقيق ، پس از ابن سينا تا هنگامى كه اين شش امر ضرورى به نحو اتم و اكمل رعايت مىشد ، مردم تا حد امكان سالم و از ابتلا به بيماريها در امان بودند زيرا آن دستورها جزء عادات و آداب زندگانى اجتماعى شده و در مغزها رسوخ كرده بود و تأثيرات عملى آنها حتى بيش از دستورهاى پزشكان كارگر بود . پزشكان نيز از زمان پاراسلس به بعد كموبيش به دستورهاى ابن سينا عمل مىكردند و در نتيجه تعداد و تنوع بيماريها در عموم اجتماعات بشرى به مراتب كمتر ديده مىشد .
عجز ديابتشناسان جهان
ابتدا بايد تذكار داد كه ديابت با آنكه ظاهرا چندان خطرى ندارد و مبتلايان با اين بيمارى تا به آخر عمر مىسازند و كجدار و مريز مىكنند ، اما از حيث عوارضى كه به وجود مىآورد يكى از خطرناكترين بيماريهاى بشرى به شمار مىرود . زيرا اگر عوارضى كه در طول بيمارى قند در دستگاههاى مختلف بدن ظاهر مىشود در نظر گرفته شود مىبينيم كه تقريبا تمام اعضاء حياتى بدن كموبيش آسيب مىيابد ، مانند دستگاه عصبى ، مراكز مغزى و اعصاب محيطى ، دستگاه جريان خون ( بخصوص شريانها و مويرگها ) ، دستگاه گوارش ، كليهها ، دستگاه تناسلى ، پوست ، استخوانها و دستگاه بينايى . ناگفته نماند كه جامعهء پزشكى جهان ، پس از كشف انسولين به سال 1921 ، بيمارى قند را درمان شده تصور كرد ، لكن اشكالات متعدد در مصرف انسولين و مهمتر از همه عدم امكان مصرف انسولين به شكل خوراكى سبب شد كه پزشكان براى بر طرف ساختن اختلالات متابوليسم مواد قندى در صدد تهيهء تركيبات ديگر شيميايى برآيند .
هامش
( 3 ) .Degeneratises