هرچند بنيانگزاران اين مكتب و پيروان آنان كسانى بودند كه نخست در مكتب طب رسمى ( آللوپاتى ) آموزش ديده و در تجربههاى طولانى بر بيماران ، عملا به نقائص پزشكى معاصر پى برده و به راه تازه افتاده بودند ، ولى مكتب آنان نتوانست در دانشكدههاى پزشكى رسوخ و نفوذ پيدا كند و روش نادرستى را كه مكتب طب آللوپاتى طى مىكرد به اصلاح بازآورد .
راز اين عدم موفقيت فقط و فقط اين بود كه اگر مكتب طب طبيعى در همه جا ، يعنى در دانشكدهها و بيمارستانها و درمانگاهها و مطب پزشكان ، راه مىيافت ، دكان تراستهاى دارو تخته مىشد ، درست به همان گونه كه اگر اكنون طرح ژنريك دارو در سراسر جهان اجرا شود ، بساط تراستهاى دارو برچيده خواهد شد و اسپسياليته فروشى بكل از رواج و رونق خواهد افتاد .
پرواضح است كه تراستهاى دارو ، براى ادامه چپاولگريها و سودجوييهاى خود ، از هر راه و به هر وسيله ، از اجراى طرح مزبور ، در سراسر جهان ، جلو خواهند گرفت .
بههرحال ، علت عالمگير نشدن مكتب طب طبيعى ( ناتوروپاتى ) جز دخالت عوامل بسيار موثر و نافذ تراستهاى دارو چيزى ديگر نيست ، و اين عوامل نه تنها عملا از بسط مكتب طب طبيعى مانع شدند ، بلكه بوسيلهء نويسندگان مزدور و جيرهخوار خود به سمپاشى و هوچىگرى و مغلطهبازى و سفسطهسازى عليه آن شروع كردند و وضعى پديد آوردند كه صاحبان طرح مزبور در لاك خود فروروند و مكتب و مسلكى جداگانه بسازند و در نهايت ملال خاطر و رنج درون ، تلفات بيماران را از داروهاى رايج در مكتب طب آللوپاتى روزانه بهبينند و افسوس و دريغ بخورند و دست خود را از دامان هرگونه چارهاى كوتاه بيابند .
در حال حاضر ، علاوه بر مكتب « طب طبيعى » شمارى زياد مكتبهاى پزشكى ديگر وجود دارد كه بعضى از آنها در مناطقى خاص و برخى ديگر در همه جا مورد مراجعه و استفادهء بيماران است و دربارهء هركدام از آنها كتابهايى تأليف شده است .
نگارندهء اين سطور ، در مدت سه سال اقامت در پاريس و جستجو در كتابخانهها ، متجاوز از يك صد كتاب متعلق به مكتبهاى مختلف پزشكى خريد و با خود به ايران آورد . مطالعهء آنها نشان مىدهد كه تقريبا همهء مؤلفان ، پس از فراغت از دانشكدههاى پزشكى ، در آغاز پرداختن به دين حرفه ، مدتى ، با خوشبينى نسبت به داروهاى كنونى ، به درمان بيماران پرداختند ولى كمكم زيانها و خطرات داروها را دريافتند و نسبت به مكتب طب آللوپاتى بدبين شدند و به مكتبهاى ديگر گرويدند . همه به اين امر پى بردند كه هيچيك از مكتبهاى پزشكى ، چه آللوپاتى و چه غير آللوپاتى ، به تنها براى درمان بيماران كافى نيست و توجه به مكتبهاى مختلف امرى ضرورى است .
اينك ، براى اطلاع خوانندگان ، نام شمارى از مكتبهاى مختلف پزشكى رايج در
دارو مسئله پزشكى قرن ( فارسى ) — صفحة 196
مساهمون: سيد جلال مصطفوى كاشانى
ص١٩٦