تخطي إلى المحتوى الرئيسي

نير اعظم در شناخت نبض و انواع آن ( فارسى ) — صفحة 228

مساهمون:

ص٢٢٨

10 . نبض ضعيف و سريع و متواتر و لين

سبب ضعف ضعف قوّه است * و موجب سرعت و تواتر كثرت حرارت * و باعث لين زيادتى رطوبت بود . و اين نبض ، به قول جالينوس ، مع اعتدال عظم و صغر در صبيان طبعى بود . سبب لينت و ضعف بنا بر كثرت رطوبت در ابدان آن‌ها ظاهر است ، و موجب سرعت و تواتر زيادتى حرارت است ( به واسطهء كثرت اجتماع بخار دخانى در ايشان از كثرت و تواتر هضم آن‌ها ، و به سبب كثرت احتياج به سوى اخراج بخار و ترويح حرارت غريزى آن‌ها ) .

11 . نبض ضعيف و سريع و متفاوت و صلب

سببش ضعف قوّه * و كثرت حاجت * و ايفاى حاجت به سرعت * و صلابت آلت است . و اين نوع بدون صغر نباشد ( لوجود الضعف و الصلابة و هما سببان للصغر ) ، مگر به توجيهى كه در نوع نهم گذشت .

12 . نبض ضعيف و سريع و متفاوت و لين

و سبب اين نيز همچو نوع بالا بود ، الّا صلابت و صغر اين به نسبت آن كمتر مىباشد ؛ لأنّ صغر الصلابة اكثر من صغر الضعف . و باشد كه كثرت حاجت محدث سرعت - كه اقوى اسباب عظم است - تعادل در عظم و صغر پيدا كند . و با اين همه ، به توجيهى كه در نوع تاسع مذكور شد ، نفى صغر و ثبوت سرعت به ظهور مىرسد .

13 . نبض ضعيف و بطىء و متواتر و صلب

سببش ضعف قوّه و صلابت آلت بود . و اين نيز به واسطهء ضعف و صلابت صغير باشد .

14 . نبض ضعيف و بطىء و متواتر و لين

و سبب و حكم اين همچو نوع سيزدهم است ، الّا صلابت كه در اينجا عوض آن لينت بود .