2 . نبض سريع و متواتر و لين
سبب اين شدّت حرارت و كثرت رطوبت است . و اين بىعظم نباشد ( لوجود اسبابها ) ، مگر آنكه ثقل مادهء ورم قليل موجب قدرى انضغاط رگبه سبب گردد و بدان سبب مانع عظم شود .
3 . نبض سريع و متفاوت و صلب
سببش كثرت حاجت است چندانكه به سرعت حاصل شود * و يبوست موجب صلابت آلت ، بهقدرى كه عظم را به اعتدالش فرود آرد . ورنه ، اين نبض بىصغر نباشد ؛ بسبب كثرة الصلابة الموجبة له .
4 . نبض سريع و متفاوت و لين
سبب اين كثرت حاجت است ، چندانكه ايفاى او به سرعت گردد * و غلبهء رطوبت ، چندانكه بنا بر انضغاط رگ عظم را به درجهء اعتدال او فروتر آرد . ورنه ، به صورت عدم انضغاط ، اين را عظم لازم بود ؛ لوجود اسبابها و هو كثرة الحاجة و لين الآلة .
5 . نبض بطىء و متواتر و صلب
سببش ضعف قوّه * و كثرت حاجت عارضى * و صلابت آلت است . و اين نبض ضعيف و صغير باشد ؛ لوجود الضعف و الصلابة .
و سبب كثرت حاجت عارضى صغر و بطوء است كه به نسبت آن حاجت زائد بود . پس ، مضطر سازد به سوى تواتر . ورنه ، حاجت از حاجت طبعى در اين نبض ناقص مىباشد ؛ كما لا يخفى .
6 . نبض بطىء و متواتر و لين
سبب اين ضعف قوّه * و كثرت حاجت عارضى * و لين آلت است .
و اين نبض نيز ضعيف و صغير باشد ؛ لضعف القوة و قلة الحاجة الطبعى .
7 . نبض بطىء و متفاوت و صلب
و سبب اين قلّت حرارت و كثرت يبوست بود . و اين نبض به واسطهء صلابت از صغر خالى نبود .