و هرگاه آماس مقعده درد كند اين ضماد را ترتيب نموده ، به كار برند : اكليل الملك ، بابونه پانزده درم كوفته و پخته و يك درم زعفران و دو درم افيون و دو درهم تخم كتان و يك درهم حلبه و يك درهم خطمى همه را بكوبند و بياميزند . پس دو درهم مقل در روغن بادام حلّ كنند و داروهاى كوفته با وى بياميزند و ثانيا آن را بسايند و بر كرباس طلا كنند و روى او را به روغن گل چرب كنند و نيم گرم بر آن موضع نهند .
و مرهمى ديگر مجرّب : بگيرند گندنا و كور استه گرفته ، ريز كنند و در پاتيله كنند و سر آن را برنهند و آتش كنند تا تيزى و بخار او بنشيند ، بعد روغن گاو را برافكنند با روغن جوز و بريان كنند و در هاون بسايند تا مرهم شود ، ضماد كنند و در موضع بگذارند ، درد را بنشاند و نرم نمايد . و پياز پخته با روغن گاو در هاون بسايند و نرم كنند ، ضماد نمايند همين خاصيت دارد .
و بالجمله فصد اسيلم از دست چپ نافع است و شيخ الرئيس فصد مابض را - كه محلّ فصدش زير كاسهء زانو است - اقوى از فصدهاى ديگر فرموده است و حجامت وركين نيز فرموده است .
و خوردن اطريفل صغير در ازالهء بواسير مجرّب است و اطريفل مقل را مداومت نمودن بهتر از منقّىهاى ديگر است . و در اصلاح مزاج صاحب بواسير ، شربت زرشك را نافع يافتهاند .
معجون : پوست هليلهء زرد ، پوست هليلهء كابلى ، آملهء مقشر ، تخم كور ، تخم ترهتيزك ، تخم ريحان از هر يك پنج مثقال ، مقل زرد پنجاه مثقال ، مقل را در آب كنند تا حلّ شود و ساير ادويه را كوفته و پخته با هم بسرشند و حبّها به قدر نخودى بسازند ، از هفت دانه تا دوازده دانه بلع نمايند .
و همين اجزاء را اگر با عسل به قوام آورند ، معروف است به معجون مقل و قدر شربت از اين معجون دو مثقال .
شربت زرشك : دانهء [ زرشك ] بخيسانند و جوشانيده ، صاف نمايند و بعد از آن با شكر به قوام آورند ، قدر شكر آنقدر بايد كه شربت خوشگوار شود و ميل به ترشى زند .
و آنچه بخور كرده مىشود بواسير را ادويهاى است كه ذكر مىشود : سليخه ، خبّه ، گشنيز خشك ، مقل ، پوست بيخ كبر ، اقماع بادنجان . پس بگيرد اجّانه كه عبارت است از شاخهاى كه ميانش سوراخ باشد ، پس اين ادويه را در مجمرهء آتش بريزند و در زير اجّانهء موصوف گذارند و بر آن نشينند ، به درستى كه آن دود مجفّف و ريزاننده است .
و ادهان مفيده استعمال نمايند : روغن تخم زردآلوى تلخ ، روغن بادام كهنه ، روغنبان .
اگر مزاج مايل به برودت و رطوبت است روغن بلسان كه در آن اندك مقل و جند بيدستر داخل كرده باشند ، و اگر مزاج مايل به حرارت است روغن گل و روغن بنفشه و روغن نيلوفر به كار برند .
فوائد الطفية ( فارسى ) — صفحة 110
مساهمون: لطيف قزوينى
ص١١٠