ورزش در مدارس متوسطه و فعاليتهاى ديگر ورزشى
در مدارس متوسطه مربيان مخصوصى براى ورزش در اين امر نظارت داشتند و با كوشش و سرپرستى آنها علاوه بر فوتبال بازيهائى مانند واليبال و پارالل و بارفيكس نيز در اين مدارس مرسوم گرديد .
در رشت ميان محصلين مدرسه شاهپور ( شهيد بهشتى امروز ) و كالج امريكائى مسابقات زيادى برگزار مىگرديد . زمين واليبال اين مدارس محل اجراى چنين مسابقاتى بود و مهارتهاى بازىكنانى مانند مقيمى ، خاتم ، پورسيروس و صادقى به شكوه اين مسابقات مىافزود .
آنچه كه سبب رونق ورزش در مدارس متوسطه مىشد وجود افرادى علاقهمند از مديران و معلمين اين مدارس مانند حداد ، دهش ، گرامى و دانشجو و چند تن ديگر بود .
در آن زمان براى نخستين بار قرار شد تيمهائى از شهرستانها براى شركت در مسابقات كشورى به تهران اعزام شوند و از رشت نيز تيم فوتبال دبيرستان شاهپور در اين بازيها شركت نمود .
در سال 1313 سازمان تربيتبدنى ايران تأسيس شد و تشكيلات رسمى تربيتبدنى رشت نيز به رياست استاندار و عضويت افرادى مانند فرمانده تيپ گيلان و رؤساى ادارات فرهنگ ، شهربانى و شهردارى و عدهاى از معتمدين محل بوجود آمد . در اين زمان زمين بازى در رشت منحصر به باغ محتشم و زمين نوبل ( چمن وسيعى در خاور رشت كه به نام باغشاه معروف بود و امروز بلوار شهيد دكتر چمران از آن مىگذرد ) بود .
در همين زمان است كه شاهد ورزشهاى نمايشى در ميدانهاى شهر مىشويم و ورزشكارانى مانند احمد درخشان ، سيد على كمسخن ، سيد على تفنگدار ، هاشم پاداشستوده ، حاجى قنادزاده ، محمود نامجو و ظروفچيان در ميدان شهردارى رشت و ساير مكانها نمايشهاى ورزشى جالبى مانند بلند كردن وزنههاى سنگين ، خم كردن ميلههاى آهنى ، پاره كردن سينيهاى كلفت مسى ( مجمعه ) و حركات آكروباسى را به نمايش مىگذاشتند .
بعدها برگزارى مسابقات ورزشى ميان مدارس متداول شد و همين امر پايهاى بود براى اجراى مسابقات شهرستانى كه تيمهائى از شهرهاى انزلى و لاهيجان نيز در اين بازيها شركت مىنمودند .
در سال 1316 يعنى سه سال پس از تأسيس تربيتبدنى زمين نسبتا وسيعى در جنوب رشت ( استاديوم فعلى ) از طرف يكى از ثروتمندان شهر به نام بيگلر - بيگى ، به تربيتبدنى اهداء گرديد . دور اين زمين را با كندن خندق و كشيدن سيمخاردار محصور كردند و آن را براى برگزارى بعضى از مراسم مانند جشن درختكارى آماده نمودند .
در سال 1317 مسابقات قهرمانى كشور در بعضى از رشتههاى ورزشى در تهران برگزار گرديد كه تيمهائى از گيلان نيز در آن شركت نمودند . در اين زمان براى نخستين بار مردم رشت در زمين نوبل به تماشاى يك مسابقه دووميدانى نشستند . در همين سالها بود كه عزيز وكيل منفرد قهرمان دو 5000 متر كشور گرديد و پس از سالهاى كمى نيز توانست مسافتى به طول 42 كيلومتر از كرج تا تهران را بدود و در تهران با استقبال بسيار گرم و پرشور علاقهمندان به ورزش روبرو شود .
به دنبال گسترش فعاليت تيمهاى فوتبال ، واليبال ، وزنهبردارى ، بازى تنيس نيز در رشت متداول شد . پيشرفت اخير بازى تنيس در شهر رشت را بايد مديون كوششهاى گرامى مدير دبيرستان شاهپور دانست كه با احداث زمين تنيس در اين دبيرستان موجبات تشويق علاقهمندان را فراهم ساخت . اين بازى سالها پيش نيز در شهر رشت انجام مىشد و در محل شهرك بازى امروزى باغ محتشم زمينى براى تنيس از بتون ساخته شده بود كه مورد استفاده كاركنان كنسولگرى انگليس در رشت بود و زمين ديگرى نيز وجود داشت كه توسط ميسيون مذهبى امريكا در محلهء بىبىزينب ساخته شده بود و مورد استفادهء عدهاى از مردم رشت و اعضاء كنسولگرى انگليس و كاركنان بيمارستان امريكايى اين شهر قرار مىگرفت .
سوم شهريور 1320 كه ايران از شمال و جنوب مورد حمله قواى روس و انگليس قرار گرفته بود رشت به اشغال روسها درآمد . افسران روسى كه كمى بعد محيط را مساعد ديدند تصميم گرفتند با جوانان رشت مسابقات ورزشى برگزار كنند . از آقاى محمد كوچصفهانى كه در آن زمان عهدهدار ورزش اين شهر بود خواستند تا مقدمات امر را فراهم سازد . مسابقاتى در رشتههاى واليبال و فوتبال ترتيب داده شد . بعدها مسابقهاى هم ميان تيم رشت و تيم ارتش شوروى كه به ايران آمده بود برگزار شد . اين بازيها موجب شد تا تيم اسپورت رشت به وسيله آقاى كوچصفهانى تأسيس شود . مسابقهاى در سال 1323 ميان اين تيم و تيم ارتش انگليس برگزار گرديد كه با پيروزى تيم اسپورت رشت به پايان رسيد و مسابقهاى ديگر نيز كه بهطور سهجانبه بين تيمهاى دارائى تهران ، افسران شوروى و تيم اسپورت رشت در محل بازى مدرسه ارامنه رشت انجام گرفت با پيروزى تيم اسپورت پايان يافت .
در همين زمان بود كه براى نخستين بار در ايران بين تيم بانوان شوروى و ايران مسابقه واليبال انجام شد . در سال 1323 براى اولينبار تيم كوهنوردى در گيلان وسيله آقاى كوچصفهانى تشكيل شد . اين تيم كار خود را با صعود به ارتفاعات قلعهرودخان آغاز كرد و سپس با تهيهء مقدمات لازم از راه ديلمان - سياهكل و اسپيلى به قلهء درفك صعود نمود و در مراجعت از كوههاى بالا رودبار عبور نموده خود را به قزوين رسانيد .
مهمترين كار اين تيم صعود به قلهء دماوند بود . هيئت سه نفره اين تيم متشكل از آقايان محمد كوچصفهانى ، زين العابدين محمدى و حسن احمدزاده رضوانى بدون داشتن پيشينه كافى كوهنوردى و برخوردارى از تجربه لازم تصميم گرفتند از ساحل درياى خزر با ارتفاع 26 - متر به قله دماوند يعنى تا ارتفاع 5671 متر برسند . گرچه مشكلات زيادى در طول اين سفر براى آنها رخ داد ولى اراده و تصميم خللناپذير اين كوهنوردان جوان گيلان موجب شد تا آنان اين صعود را كه در تاريخ 12 مرداد سال 1325 شروع كرده بودند پس از 9 روز يعنى در تاريخ 21 مرداد 1325 با پيروزى به پايان برسانند و پس از فتح قله دماوند با سربلندى به شهر خود بازگردند .
از سال 1325 ، بعد از بيرون رفتن نيروى نظامى روس از ايران فعاليت ورزشى آموزشگاهها و برگزارى مسابقاتى در سطح استان بيشتر مورد توجه قرار گرفت . ورزش پارالل و بارفيكس نيز علاقهمندان زيادى پيدا كرد . تعليم ورزش بارفيكس از سال 1321 وسيله آقاى يعقوب كوچكزاد آغاز گرديد و