دانست .
تعداد تلفات كودكان زير 5 سال گيلان در سال 1367 رقم 2 / 41 در 1000 بود . اين تعداد در اثر مراقبتهاى بهداشتى و معالجات مؤثر كاهش پيدا كرد و در سال 1370 به 31 كودك در 1000 رسيد . ميزان مرگومير كودكان زير 5 سال در گيلان 3 برابر كشورهاى پيشرفته و صنعتى و حدود 4 / 1 برخى كشورهاى جهان سوم است . ذيلا آمار تلفات كودكان زير 5 سال را در برخى از كشورهاى جهان به نظر خوانندگان مىرساند .
/ ميزان در هزار / سال ( ميلادى )
گيلان / 31 / 1991
ژاپن / 8 / 1991
ايتاليا / 12 / 1991
انگلستان / 11 / 1991
فرانسه / 10 / 1991
ايالات متحدهء آمريكا / 12 / 1991
سنگاپور / 12 / 1988
تايلند / 49 / 1988
چين / 44 / 1991
اندونزى / 119 / 1988
مصر / 125 / 1998
نيجريه / 174 / 1988
كل جهان / 105 / 1991
به گزارش منابع رسمى بر طبق آمار تلفات ثبتشده ميزان مرگومير عمومى ( مرگومير خام ) استان گيلان در سال 1367 رقم 9 / 4 در 1000 جمعيت همان سال بود . اين شاخص در سال 1370 رقم 6 / 4 در 1000 جمعيت مىباشد . با توجه به اينكه تعداد قابلتوجهى از متوفيات به علل مختلف ثبت نمىشوند ، از اينرو آمارهاى رسمى با ميزان واقعى مرگومير گيلان تفاوت دارد و بايد آن را بيشتر از ارقام ثبتشده به حساب آورد . در جدول شمارهء 13 آمار وقايع حياتى ثبتشده در حوزههاى ثبت احوال استان گيلان ارائه شده است .
در مورد مرگومير مادران بايد توجه داشت كه قبلا در بيشتر نقاط گيلان زايمان با كمك ماماهاى محلى ، كه از دانش و اطلاعات علمى كمترين بهرهاى نبرده بودند ، انجام مىگرفت . مراقبت در حفظ و سلامت مادران باردار سالم و انجام زايمان طبيعى و مواظبت آنها تا ده روز پس از وضع حمل عملى نبود . در زايمانهاى غيرطبيعى زن حامله به پزشك متخصص و زايشگاه و بيمارستان هدايت نمىشد و اعتقاد به عادات بومى و باورداشتهاى متداول وضع را بدتر و مشكلتر مىكرد .
ماماهاى سنتى در كار زايمانهاى طبيعى مهارت داشتند ولى در زايمانهاى غيرطبيعى و نيز در بيماريهاى زنان و زايمان كار مهمى انجام نمىدادند و به طور كلى مراقبتهاى دوران باردارى و بعد از زايمان معمول نبود . از اينرو تعداد كثيرى از زنان تلف مىشدند .
جدول شمارهء 13 - وقايع حياتى ثبتشده استان گيلان در سال 1368 .
اكنون وضع فرق كرده ، زنها كمتر به سراغ ماماهاى سنتى مىروند و بيشتر به مؤسسات بهداشتى و درمانى و كادر متخصص و تحصيلكرده مراجعه مىنمايند . امكانات زايمان سالم و بهداشتى تا حدودى فراهم آمده و مراقبتهاى دوران باردارى و پس از زايمان افزايش يافته و در نتيجه عوارض سوء اين دورهها كاهش يافته است .
بر پايه آمارهاى رسمى در استان گيلان 2 / 91 درصد زنان تحت پوشش مراقبتهاى حين زايمان قرار دارند و 4 / 88 درصد زنان باردار عليه بيمارى كزاز واكسينه مىشوند . در مجموع 87 درصد زايمانها در زايشگاهها و بخشهاى زنان و زايمان بيمارستانها انجام مىشود و بهطور كلى زايمانهايى كه به كمك پزشك و ماماهاى تحصيلكرده صورت مىگيرد 5 / 94 درصد كل زايمانها است . در نتيجه ، ميزان مرگومير در سال 1370 به 3 / 17 در 000 ، 100 رسيده و در مقايسه با گذشته كه بالاى 100 در 000 ، 100 بود كاهش يافته است . بهعلاوه 8 / 97 درصد نوزادانى كه بهدنيا آمدهاند بيش از 5 / 2 كيلو وزن داشتهاند .
مرگومير گيلان بر حسب طبقهبندى بين المللى بيماريها
بهطورىكه در جدول شمارهء 14 ملاحظه مىشود از تعداد 10089 واقعه فوت ثبتشدهء استان گيلان 2652 واقعهء آن مربوط به گروه بيماريهاى دستگاه گردش خون است . اين گروه از بيماريها كه شامل بيماريهاى رماتيسم فعال ،