تزريق مىكنند . برخى نيز به صورت خوراكى مورد استفاده قرار مىگيرد . آمار 6 بيمارى قابل پيشگيرى توسط واكسن در مقطع زمانى 1369 - 1337 را در جدول شمارهء 12 مىتوان ديد .
بنابر آمار و ارقام ارائهشده در اين جدول ، طى 30 سال اخير ، ايمنسازى عليه بيماريهاى ديفترى ، سياهسرفه ، سرخك ، فلج اطفال و كزاز با موفقيت روبرو بوده و تنها در كنترل بيمارى سل توفيق كامل حاصل نشده است ، ليكن درجه ابتلاء بيمارى سل كه در سال 1337 تعداد آن 80 نفر در 000 ، 100 جمعيت بود در سال 1369 به 10 نفر در 000 ، 100 جمعيت كاهش يافته است .
طى چند سال اخير از نظر كنترل و ريشهكن كردن بيمارى خطرناك سل گامهاى مثبتى برداشته شده اما كافى نيست . زيرا محو و نابودى كامل اين بيمارى عفونى و سارى به مراقبتهاى دائمى نياز دارد .
ثبت وقايع حياتى در گيلان
معمولا آمارهاى حياتى ( شامل : تولد ، مرگ ، ازدواج و طلاق ) و جمعيتى از دو منبع عمده « سازمان ثبت احوال » و « سرشمارى در دورههاى مختلف » بدست مىآيد .
ثبت تولد ، مرگ ، ازدواج و طلاق در پيشبينيهاى جمعيتى و برآورد و تعيين ميزان تغييرات در روند عناصر مهم از قبيل بارورى ، مرگومير و مهاجرت و غيره داراى اهميت فراوان است . از سوى ديگر ثبت وقايع حياتى ، اندازهگيرى ميزان رشد جمعيت و چگونگى توزيع و تعيين خطمشيهاى صحيح و اصولى جمعيتى را آسان مىسازد . نوع دوم نيز اطلاعاتى هستند كه در سرشماريهاى جمعيتى جمعآورى مىگردند . البته در كشورهايى كه كسب آمار و اطلاعات مزبور مقدور نيست براى تحقيقات خود به روشهاى گوناگون دست مىزنند .
در گيلان مانند ساير نقاط كشور تا چندين دههء قبل واقعهء تولد و مرگ رسما ثبت نمىشد چون افراد فاقد شناسنامه بودند . تولد اطفال توسط والدين آنها در ابتدا يا انتهاى قرآن مجيد و نيز كتب مقدس يادداشت مىشد . در سال 1297 شمسى قانون تأسيس سجل احوال كشور به تصويب رسيد و در سال 1303 شمسى سازمان سجل احوال كشور تأسيس شد . يك سال بعد يعنى در سال 1304 « دفتر آمار و سجل احوال ولايتى » در گيلان تأسيس گرديد . در 13 اسفند همان سال نخستين سند سجلى به نام « جلال تاج » كه به سال 1281 شمسى متولد شده بود صادر گرديد . در سال 1305 شمسى دفاتر آمار و سجل احوال در بندر انزلى و لاهيجان تأسيس و در سال 1307 شمسى تعداد دفاتر مذكور به 10 واحد رسيد . در سال 1373 واحدهاى ثبت احوال استان گيلان 21 واحد به قرار زير است :
1 - ادارهء كل ثبت احوال استان گيلان ( سال تأسيس 1304 شمسى ) با 23 كارمند .
2 - ادارهء ثبت احوال رشت ( سال تأسيس 1304 شمسى ) با 27 كارمند .
3 - ادارهء ثبت احوال بندر انزلى ( سال تأسيس 1305 شمسى ) با 12 كارمند .
4 - ادارهء ثبت احوال لاهيجان ( سال تأسيس 1305 شمسى ) با 14 كارمند .
5 - ادارهء ثبت احوال رودسر ( سال تأسيس 1306 شمسى ) با 18 كارمند .
6 - ادارهء ثبت احوال صومعهسرا ( سال تأسيس 1306 شمسى ) با 14 كارمند .
7 - ادارهء ثبت احوال فومن ( سال تأسيس 1306 شمسى ) با 14 كارمند .
8 - ادارهء ثبت احوال لنگرود ( سال تأسيس 1306 شمسى ) با 12 كارمند .
9 - ادارهء ثبت احوال آستارا ( سال تأسيس 1307 شمسى ) با 9 كارمند .
10 - ادارهء ثبت احوال تالش ( سال تأسيس 1307 شمسى ) با 17 كارمند .
11 - ادارهء ثبت احوال رودبار ( سال تأسيس 1307 شمسى ) با 11 كارمند .
12 - ادارهء ثبت احوال آستانه اشرفيه ( سال تأسيس 1360 شمسى ) با 13 كارمند .
13 - ادارهء ثبت احوال خمام ( سال تأسيس 1368 شمسى ) با 10 كارمند .
14 - ادارهء ثبت احوال سياهكل ( سال تأسيس 1368 شمسى ) با 9 كارمند .
15 - ادارهء ثبت احوال ماسال و شاندرمن ( سال تأسيس 1368 شمسى ) با 8 كارمند .
16 - ادارهء ثبت احوال رضوانشهر ( سال تأسيس 1369 شمسى ) با 5 كارمند .
17 - ادارهء ثبت احوال املش ( سال تأسيس 1370 شمسى ) با 5 كارمند .
18 - ادارهء ثبت احوال رحيمآباد ( سال تأسيس 1370 شمسى ) با 3 كارمند .
19 - ادارهء ثبت احوال سنگر ( سال تأسيس 1371 شمسى ) با 3 كارمند .
20 - ادارهء ثبت احوال عمارلو ( سال تأسيس 1371 شمسى ) با 5 كارمند .
21 - ادارهء ثبت احوال كوچصفهان با 3 كارمند .
22 - ادارهء ثبت احوال لشتنشا با 2 كارمند .
پس از تأسيس سجل احوال اندكاندك واقعهء تولد افراد در دفاتر ثبت احوال درج گرديد و براى متولدين شناسنامه صادر شد . اما واقعهء فوت تا مدتها بعد در دفاتر رسمى منعكس نمىگرديد و علل مرگ در بسيارى از موارد روشن نبود . بهطور كلى آمار صحيح از جمعيت شهرها و شهرستانها و حتى واحدهاى كوچكتر وجود نداشت . هرگونه اظهار نظرى در مورد تعداد جمعيت و آمار متولدين و فوتشدگان بر حسب حدس و گمان و باتوجه به قرائن و شواهد بود . پس از تأسيس سازمان سجل احوال و دفاتر دولتى در گورستانها نيز ملاحظات و مشكلات گوناگونى از نظر ثبت وقايع حياتى وجود داشت . به عنوان مثال در گذشته برخى از روستاييان تولد نوزادان پسر را به ثبت نرسانده از گرفتن شناسنامه براى آنان صرفنظر مىكردند تا در آينده مجبور به انجام خدمت نظاموظيفه نباشند . در نقاط دورافتاده غالبا دفتر سجل احوال وجود نداشت و ساكنان محروم اين نقاط زحمت سفر به شهرها را مخصوصا در فصل زمستان به خود هموار نكرده از گرفتن شناسنامه چشمپوشى مىكردند .
به همين ترتيب واقعهء فوت ثبت نمىشد ، زيرا گورستانها در بسيارى از نقاط روستايى فاقد دفاتر دولتى براى ثبت واقعه فوت بودند و در نقاطى نيز كه گورستانهاى رسمى و دفاتر دولتى وجود داشت نيازى به ارائهء گواهى پزشكى فوت نبود زيرا اينگونه نقاط اصولا فاقد واحدها و مؤسسات درمانى و حتى پزشك و پزشكيار بودند و علل فوت در بسيارى از موارد روشن نبود .
اين مشكلات و نواقص مختلف در زمينهء ثبت وقايع حياتى در زندگى ساكنان استانهاى مختلف بهويژه مناطق روستايى كشور حتى تا سالهاى اخير وجود داشته و هنوز هم به صورت كامل از ميان برداشته نشده است . با وجود پيشرفتهاى فراوانى كه در زمينهء تهيه و تنظيم آمار حاصل شده و استفاده از