بود كه 1017 در 000 ، 100 جمعيت اين استان مىشود . بررسىهاى بيشتر حاكى است ورمهاى ملتحمه ، آبلهمرغان و هپاتيتهاى عفونى نيز درجه بروز بالائى داشتهاند . علاوه بر آنچه گفته شد 160 مورد ( 8 در 000 ، 100 نفر جمعيت ) بيماران كچلى در ميان ساير بيماريهاى واگير گزارششده گيلان ، با وجود ارتقاء سطح سواد و بهداشت جامعه ، نشاندهنده تداوم شيوع اين بيمارى در ميان ساكنان استان گيلان است .
رويهمرفته بايد گفت دستيابى به آمار و اطلاعات كامل احتياج به همكارى همهجانبهء عموم مؤسسات بهداشتى و درمانى و كليهء پزشكان شاغل در بخش دولتى و بخش خصوصى دارد . در استان گيلان ، در زمينهء گزارش مرتب بيماريهاى واگير در گذشته و حال چند نكته مهم و اساسى وجود دارد كه لازم است در اينجا ذكر شوند :
1 - ارقام گزارششدهء بيماريهاى واگير ، در مورد بيشتر بيماريها كمتر از تعداد موارد واقعى آنهاست . زيرا نهتنها پزشكان آزاد ( پزشكان داراى مطب خصوصى ) بلكه مؤسسات بهداشتى و درمانى وابسته به وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشكى نيز در اعلام موارد بيماريهاى واگير همكارى لازم را معمول نمىدارند . علاوه بر آن ، گزارش موارد بيماريهاى واگير نقاط روستائى نيز به علت عدم تشخيص و نيز عدم برخوردارى از امكانات و تسهيلات بهداشتى و درمانى بهطور كامل و صحيح انجام نمىگيرد .
2 - عدم دسترسى به دستگاههاى تشخيص پزشكى و آزمايشگاهى و لوازم و دارو سبب گرديده تا تشخيص بيماريها بر پايه حدس و گمان نهاده شود . به همين دليل بهجز بيماريهائى كه با تأييد آزمايشگاهى گزارش گرديدهاند و همچنين بيماريهائى كه با علائم ساده و آشكار مورد تشخيص قرار مىگيرند ، در استفاده از بقيهء آمارها بايد جانب احتياط را نگهداشت .
3 - گاهى موارد گزارششده بعضى از بيماريهاى مزمن كه مداواى آنها به طول مىانجامد تكرار مىگردد و بدينترتيب موجبات زياد شمارى فراهم مىشود . بايد دانست كه اين امر در مورد ارقام گزارششده بيشتر بيماريها مشاهده مىگردد .
از آنچه گفته شد مىتوان دريافت كه موارد مراجعه به مراكز بهداشتى و درمانى گيلان به معناى ميزان واقعى ابتلاء به بيماريها نيست . زيرا آنچه مسلم است تعداد قابل توجهى از بيماران به علل زير در جمع آمارها منظور نمىشوند :
1 - عدم دسترسى به مؤسسات بهداشتى و درمانى .
2 - بىاطلاعى ساكنان از تسهيلات بهداشتى و درمانى دور و اطراف محل سكونت خويش .
3 - احتراز از مراجعه به بيمارستانها و درمانگاههاى دولتى به علت عدم اعتماد به آنها و مراجعه به بخشهاى خصوصى .
4 - عدم تمايل بخش خصوصى به اعلام موارد بيمارى .
5 - سهلانگارى مؤسسات دولتى در اعلام موارد بيمارى .
از سوى ديگر عدهاى از ساكنان روستاها براى مداوا به مؤسسات بهداشتى و درمانى مستقر در شهرها مراجعه مىكنند . بنابراين در آمار بيماران شهرى محسوب مىشوند .
همچنين در طبقهبندى بين المللى بيماريها
( ICD )
، « 38 » در ليست اسامى 150 گانه بيماريها كه طبق توصيهء سازمان جهانى بهداشت مورد عمل در گيلان است نمونههاى فراوانى تحت عنوان « ساير بيماريها » وجود دارد . مثلا از 150 بيمارى ، تعداد 26 بيمارى عنوان مذكور را دارند و تعداد مزبور افزون بر 17 درصد بيماريهاى ليست يادشده است .
در گيلان تجارب چند سالهء استفاده از طبقهبندى بين المللى بيماريها نشان دهنده اين واقعيت است كه تاكنون معانى و مفاهيم و مقررات و موازين طبقهبندى مذكور به نحو مطلوب مورد استفاده قرار نگرفته و در اغلب موارد با موفقيت كامل همراه نبوده است . بهطور مثال ، در سال 1368 ، تعداد 262 ، 130 بار بيماران مبتلا به بيماريهاى عفونى و انگلى به مؤسسات بهداشتى و درمانى استان گيلان براى درمان مراجعه كردهاند . اين گروه كه در طبقهبندى بين المللى بيماريها ، گروه اول محسوب مىگردد خود شامل 44 بيمارى است . بر طبق آمار مزبور 902 ، 82 مورد يعنى حدود 64 درصد ، تحت عنوان « ساير بيماريها » ذكر گرديده است . بررسى بيشتر حاكى است كه مبتلايان به بيماريهاى عفونى انگلى كه به مراكز بهداشتى و درمانى مراجعه مىكنند ، نوع بيمارى عفونى بيش از نيمى از آنها مشخص نيست . از اينرو در مقايسهء مبتلايان به بيماريهاى عفونى و انگلى با يكديگر بايد جانب احتياط را از دست نداد . ليكن در مقايسهء مبتلايان به بيماريهاى عفونى و انگلى با ساير گروههاى بين المللى مىتوان از اعتماد و اطمينان بيشترى برخوردار بود .
طبقهبندى بين المللى بيماريها و علل پزشكى مرگ سازمان جهانى بهداشت با همكارى كليهء كارشناسان و اظهار نظر كشورهاى عضو به صورت جامع و گسترده تهيه و تدوين گرديده است . بنابراين به جرئت مىتوان گفت در اين طبقهبندى جزئيات لازم در زمينهء معانى ، تعاريف و قواعد بهطور كامل منظور شده و شايد مناسبترين مجموعه براى اين كار باشد . نكته مهم ديگر كه بايد به آن اشاره شود برگردان واژهها ، اصطلاحات و عبارات پزشكى انگليسى به فارسى است . در اين پژوهش اگرچه سعى شده است از دقيقترين معنا و مفهوم فارسى براى ترجمهء لغات استفاده شود ولى اصطلاحات و عبارات انگليسى نيز در كنار برگردان فارسى گنجانده شده است .
با توجه به طبقهبندى بين المللى بيماريها ، در جدول شمارهء 10 تعداد مبتلايان به انواع بيماريها كه به مؤسسات بهداشتى و درمانى استان گيلان مراجعه كردهاند آورده شده است . همچنين در جدول شمارهء 11 آمار همين مبتلايان مراجعهكننده در قالب 17 گروه بين المللى « 39 » بيماريها ارائه گرديده است .
بيماريهاى عفونى و انگلى ، تنفسى و گوارشى
بر اساس آمارهاى موجود ، در سطح استان گيلان ، در سال 1368 مجموعا مبتلايان به انواع بيماريها و سوانح و صدمات 625 ، 523 بار جهت مداواى خود به مؤسسات بهداشتى و درمانى مستقر در اين منطقه مراجعه كردهاند . از اين
هامش
( 38 ) .International Classification of diseases .( 39 ) . متن انگليسى گروههاى بين المللى بيماريها در صفحه 568 .