تخطي إلى المحتوى الرئيسي

كتاب گيلان ( فارسى ) — صفحة 346

مساهمون:

ص٣٤٦
يكى از مشتريان بازار فومن اظهار داشت ، ماكيان و پرندگان شكارى و دام را از بازار فومن و صومعه‌سرا تهيه كرده و به آمل حمل مىكنم . فروشندگان دوره‌گرد در بازار فومن كالاهائى نظير تخم‌مرغ و تره‌بار و سيب‌زمينى را عرضه مىكنند و فروش انواع سبزيها در اختيار زنان است كه در يك راسته قرار دارند . در بازار برنج معاملات عمده انجام مىگيرد . هرچند مركز اصلى بازار هفتگى چند بار جابجا شده است ، اما هنوز هم در حول‌وحوش آن بافت بازار نسبتا قديمى ديده مىشود كه قسمتى از آن را مغازه‌هاى 7 دهنه يا 7 باب تشكيل مىدهند . اين مغازه‌ها در آغاز 7 دربى بوده و هر 7 باب مغازه در يك فاصلهء 5 مترى با يك رديف مغازه 7 دربى ديگر همسايه و مجاور بوده است كه امروز از صورت 7 باب درآمده است ، زيرا با بزرگ و كوچك شدن فضاى هر مغازه در تعداد مغازه‌ها تغييراتى ايجاد شده اما همچنان نام « راسته هفت دربى » را حفظ كرده است . نگهبانى بازار مانند شهرهاى بزرگ است آنچه را كه شهردارى ساخته و يا در اختيار فروشندگان سيار مىگذارد نياز به مراقبت ندارد ، اما هر فروشندهء دوره‌گردى بابت هر بازار مبلغ 50 تومان مىپردازد . بعدازظهرها اگر بازار از يك هواى مناسب و آفتابى برخوردار باشد شلوغتر است . دختران مدارس مشتريهاى بعدازظهر بازار هستند ، زيرا صبحها كه مدارس دائر هستند آنها مىبايد در كلاسها حاضر شوند . روز بازار آمار غيبت در مدارس پسرانه افزايش نسبتا چشمگيرى را نشان مىدهد . در لحظات تعطيل بازار به هنگام غروب بار ديگر بهاى اشياء تغيير مىكند ، زيرا بعضى از فروشندگان دوره‌گرد ترجيح مىدهند آنچه را كه تا آنزمان نفروخته‌اند به مغازه‌داران راسته‌بازار بدهند .

كپورچال : دوشنبه‌بازار

كپورچال كه در 21 كيلومترى غرب بندر انزلى و كنار راه آسفالتهء انزلى - آستارا قرار دارد مركز دهستان چهار فريضه از بخش مركزى شهرستان بندر انزلى است . كپورچال بر طبق آمار سال 1370 تعداد 538 خانوار و 2259 نفر جمعيت دارد . كپورچال كه در ميان بازارهاى هفتگى پررونق انزلى و رضوانشهر قرار گرفته است مىتواند روستاهاى پيرامون خود را به طرف خويش جذب نمايد . بيشتر مشتريان بازار هفتهء كپورچال را ساكنان آبكنار ، سنگاچين و روستاهاى اطراف تشكيل مىدهند . كپورچال را مىتوان شهر ماهى نام نهاد ، زيرا در شمال آن صيادان به صيد ماهى دريا اشتغال دارند و در زمينهاى جنوب آن استخرهاى پرورش ماهى هزاران ماهى را پرورش مىدهند . اما بهاى ماهى به تناسب اين فعاليتها ارزان نيست و روستائيان رغبتى به خريد ماهى ندارند . آنها در اوقات فراغت به صيد ماهى از دريا مىپردازند و به ماهيهاى پرورشى توجهى نشان نمىدهند . در بازار كپورچال برنج ، مواد غذايى ، انواع سبزيها و ميوه‌هاى فصل ، پوشاك ، لوازم منزل و دست‌ساخته‌هاى حصيرى به‌ويژه زنبيل ، حصير و كلاههاى حصيرى به فروش مىرسد .

كسما : چهارشنبه‌بازار

كسما مركز دهستانى به همين نام در 3 كيلومترى صومعه‌سرا ، كنار رودخانه ماسوله قرار گرفته و بر اساس آمار 1370 داراى 353 خانوار و 1736 نفر جمعيت است . دهستان كسما داراى 33 آبادى ، 3817 خانوار و 997 ، 18 نفر جمعيت مىباشد . اين روستا از قديم الايام داراى بازار هفتگى بوده و معاملات برنج ، پيلهء ابريشم ، توتون و نيشكر در آن رونق داشته است . ميرزا احمد كسمائى پس از آن‌كه مدت 2 سال در خارج تجربياتى در كار پرورش كرم ابريشم و پيله خشك كردن كسب كرد 2 كارخانه مخصوص خشك كردن پيله در كسما دائر نمود كه محصول آنها را به خارج مىفرستاد . اكنون در بازار هفتگى كسما نيز همچون اغلب بازارهاى هفتگى گيلان مواد غذايى ، پوشاك ، لوازم منزل ، وسايل زينتى و لوازم كشاورزى عرضه مىشود . فروشندگان دوره‌گرد اين بازار را بيشتر بيكاران ساكن روستاهاى نزديك تشكيل مىدهند . خريداران در بازار با آن‌كه از گرانى بهاى اجناس اظهار عدم رضايت مىكردند ، ولى معتقد بودند كه تشكيل بازار در ثابت نگهداشتن قيمت و جلوگيرى از افزايش سرسام‌آور قيمتها مؤثر است . نگهبانى و ادارهء بازار به عهدهء داروغه است كه حقوق او از سوى صاحبان مغازه‌ها و فروشندگان دوره‌گرد پرداخت مىشود . هريك از صاحبان مغازه‌ها 15 تومان و هركدام از فروشندگان دوره‌گرد 5 تومان در هفته مىپردازند . انتخاب داروغه از سوى صاحبان مغازه‌ها و هيئت امناء مسجد كسما انجام مىگيرد و داروغه در صورت لزوم براى خود دستيارى انتخاب مىكند .

كلاچاى : پنجشنبه‌بازار

كلاچاى در 82 كيلومترى رشت و در مسير جاده رودسر - رامسر قرار دارد . شهر كلاچاى بر اساس آمار سال 1370 داراى 3006 خانوار و 029 ، 14 نفر جمعيت است . بازار هفتهء كلاچاى در مجموع چهره‌اى شهرى - روستايى دارد ؛ غالبا زنان با لباسهاى محلى خود در اين بازار حاضر مىشوند . اين بازار را شايد نتوان در شمار بازارهاى هفتگى درجهء 1 گيلان به حساب آورد ، ولى در حد خود بازار پررونقى است كه انواع كالاها و اجناس و محصولات مانند برنج ، مركبات ، چاى ، ماهى ، گردو ، فندق و ساير مواد خوراكى و همچنين پوشاك ، لوازم منزل ، وسايل كشاورزى ، لوازم زينتى و غيره در آن به فروش مىرسد . در بازار هفتگى كلاچاى گياهان دارويى مانند گل‌گاوزبان و نيز گلها و گياهان تزئينى كه در منطقه در زمينهاى بين رودسر و چابكسر پرورش مىيابند عرضه مىشوند . بيشترين كالاهاى مورد معامله در اين بازار را از نقاط دور دست مىآورند و برخى از فروشندگان كالاهاى خود را از اين نقاط توسط قاطر و الاغ حمل مىكنند به عنوان مثال فندق و گل‌گاوزبان را مىتوان نام برد كه از اشكورات و نقاط كوهستانى حمل مىشود . فروشندگانى نيز از شهرهاى گيلان و ساير استانها مانند قزوين كالاها و اجناسى را در بازار كلاچاى به فروش رسانده در عوض گردو ، فندق و گل‌گاوزبان خريدارى مىكنند و بدين ترتيب مركزى براى مبادلات و معاملات در كلاچاى به‌وجود مىآيد . راسته
كتاب گيلان ( فارسى ) — صفحة 346 | ابراهيم اصلاح عربانى