تخطي إلى المحتوى الرئيسي

كتاب گيلان ( فارسى ) — صفحة 342

مساهمون:

ص٣٤٢
آق‌مسجد روستائى است در 3 كيلومترى جنوب‌غربى رضوانشهر كه از گذشته‌هاى دور محل قشلاقى ساكنان آن بوده كه در فصل گرما به نقطهء ديگرى به همين نام يعنى آق‌مسجد در 48 كيلومترى رضوانشهر كوچ مىكردند . گروهى از مغازه‌داران و صاحبان كالاها و اجناس نيز در كوچ تابستانى اهالى را همراهى نموده و به داير كردن بازار فصلى مبادرت مىكردند . هنوز نيز اين رسم متداول است و بازار فصلى در آق‌مسجد تشكيل مىگردد .

سياهورود « 17 » آليان : پنجشنبه‌بازار

در داخل يك قوس كوهستانى از رشته‌كوههاى منطقهء تالش كه به ماسوله مىپيوندد اراضى آليان و برنجزارهاى سياهورود قرار دارد . ارتفاعات مشهور اطراف اين دهستان مانند پلنگ‌دره و كيش‌دره تا اوائل ارديبهشت‌ماه پربرف و سپيدپوشند . دنبالهء قوس كوهستانى در بخش غربى به ارتفاع نسبتا بلندى به نام تيموركوه مىرسد كه بخشهاى « تتف‌رود » را از سياهورود جدا مىسازد . بر اساس آمار سال 1370 در 19 روستاى دهستان آليان 959 خانوار و 5438 نفر جمعيت زندگى مىكنند . سياهورود يكى از روستاهاى اين دهستان است كه طبق آمار مزبور 130 خانوار و 742 نفر جمعيت دارد . سياهورود مانند اغلب آباديهاى آليان فاقد برق و آب لوله‌كشى است و هنگام بازديد نگارنده از بازار هفتگى اين روستا در ارديبهشت 1372 مقدمات استفاده از برق سراسرى در برخى آباديهاى آليان از جمله سياهورود فراهم شده بود . گذشته از پنجشنبه‌ها كه روز تشكيل بازار هفته است در روزهاى تعطيل به مناسبت اعياد و سوگواريها نيز بازار داير مىشود ، حتى روزهاى تاسوعا و عاشورا و روز 13 فروردين نيز بازار روز در اين روستا فعاليت دارد . كالاها و اجناسى كه در بازار سياهورود عرضه مىشوند عبارتند از : برنج ، عسل ، فرآورده‌هاى دامى ، مواد غذائى ، پوشاك ، لوازم منزل ، دست‌ساخته‌هاى پشمى و نمد . نمدمالان گروه سيارى هستند كه به تمام روستاها و آباديها رفت‌وآمد مىكنند و گاه به خريد محصولات و صنايع دستى پرداخته آنها را در بازارهاى سياهورود ، شاندرمن ، ماسال و فومن به فروش مىرسانند . فقر و محروميت در ميان ساكنان روستاهاى دهستان آليان بيش از نقاط ديگر اين استان به چشم مىخورد و به همين سبب نيز بازار سياهورود از نظر اقتصادى قابل‌توجه نيست .

سياهكل : دوشنبه‌بازار - پنجشنبه‌بازار

بخش سياهكل در 15 كيلومترى جنوب‌غربى لاهيجان قرار دارد و از طريق بازكياگوراب با راه آسفالته به شهرهاى رشت و لاهيجان ارتباط پيدا مىكند . بر اساس آمار سال 1370 بخش سياهكل با 256 آبادى داراى 9053 خانوار و 666 ، 45 نفر جمعيّت است . بر طبق همين آمار شهر سياهكل نيز 2400 خانوار و 756 ، 10 نفر جمعيت دارد . بازار هفتگى سياهكل رونق خود را به خاطر شعاع وسيع جغرافيائى و عرضهء محصولات متنوع كوه و دره و جلگه به‌دست آورده است . تنوع محصولات منطقه مربوط به ويژگيهاى جغرافيائى و امكانات طبيعى آن است . در بلنديها و ارتفاعات ، مردم به دامدارى اشتغال دارند ؛ در دامنه‌هاى كوه به چايكارى و پرورش كرم ابريشم و در بخشهاى جلگه‌اى و باتلاقى به برنجكارى مشغولند . دوشنبه‌بازار و پنجشنبه‌بازار سياهكل از شلوغترين و پرجمعيت‌ترين بازارهاى هفته گيلان هستند . شايد يكى از علل رونق بازار سابقهء منطقه باشد كه خان‌نشين بوده و بازار آن محل ديدارها و آشنائيها و حل‌وفصل اختلافات بوده است ، اما در حال حاضر رونق بازار بيشتر به سبب تنوع محصولات و ايجاد و گسترش شبكه راههاست . در بازارهاى سياهكل از هرنوع كالائى مىتوان پيدا كرد : برنج و انواع سبزيها و مرغ و تخم‌مرغ و دست‌ساخته‌هاى سفالى و حصيرى و نهال و ميوه را از دشتها ، گندم و جو و عسل و پشم و فرآورده‌هاى دامى را از دامنه‌هاى كوه و انواع خوردنيها و ميوه‌هاى جنگلى مانند تمشك و ميوه‌هاى وحشى و عصارهء آنها و برخى فرآورده‌هاى دامى را از ارتفاعات به بازار مىآورند و فروشندگان دوره‌گرد و حرفه‌اى نيز لوازم منزل و پارچه و پوشاك و وسائل برقى را در اختيار خريداران قرار مىدهند . شهردارى سياهكل خيابانى در بخش غربى شهر احداث كرده و فروشندگان دوره‌گرد را در 2 طرف خيابان جاى داده است . هر فروشنده 20 تومان به عنوان عوارض مىپردازد . در روزهاى بازار لوازم زين‌وبرگ و يراق اسب و پالان قاطر به فروش مىرسد و كار نعلبندى نيز رونق دارد . دوشنبه‌بازار و پنجشنبه‌بازار سياهكل نمونهء كامل بازارهاى هفتگى گيلان هستند و كليهء مشخصات و ويژگيهاى آنها را در خود دارند . معركه‌گيران ، درويشان و نقالان و مارگيران نيز بساط خود را در گوشه و كنار بازار هفته پهن مىكنند و گروه زيادى از مشتريان بازار را به خود جلب مىنمايند . كودكانى كه همراه والدين خود به بازار آمده‌اند بيش از بزرگسالان به تماشاى نمايش مارگيران و معركه‌گيران علاقه نشان مىدهند . بازارهاى سياهكل از نظر پسران و دختران جوان ، در مجموع يك محيط دلپذير براى وقت‌گذرانى است . در روزهاى عروسى غالبا عروس و داماد به اتفاق همراهان خود سرى به بازار مىزنند . حضور آنها در بازار بر رونق كار بازار مىافزايد و علاوه بر آن‌كه فروش را افزايش مىدهد محيط بازار را دلنشين و مطبوع مىسازد .

شاقاجى ( اسلام‌آباد ) : پنجشنبه‌بازار

شهرك شاقاجى كه بعد از انقلاب اسلام‌آباد نام گرفته است در 18 كيلومترى جاده قديم رشت - رودبار و 5 كيلومترى سنگر و 12 كيلومترى امامزاده هاشم قرار دارد . آگاهان اين محل معتقدند كه بازار هفتگى شاقاجى قديمىتر از بازار هفتگى سنگر است و در آن زمان به سبب نزديكى به
هامش
( 17 ) . سياهورود در نشريات آمارى به صورت « سياه‌ورود » ثبت شده و ساكنان منطقه آن را سياورود تلفظ مىكنند كه احتمالا در اصل سياه‌رود بوده است .