متفاوت حركت مىكنند . برخى از آنها نيمى از راهها را با اسب و قاطر طى كرده خود را به بازار مىرسانند .
زيباكنار : پنجشنبهبازار
زيباكنار كه تابع بخش لشتنشاست در 6 كيلومترى جورشر ، در ساحل دريا قرار دارد .
محلى كه امروز زيباكنار ناميده مىشود بخشى از اراضى بندر چونچنان است و بازار آن نيز در گذشته به نام بازار چونچنان شهرت داشت كه مدتها تعطيل بود . اين محل در دهستان علىآباد زيباكنار تابع بخش لشتنشا واقع شده . دهستان مزبور طبق آمار سال 1370 داراى 2299 خانوار و 552 ، 10 نفر جمعيت است .
پس از بناى هتل مجهز زيباكنار و تأسيسات جديد در سالهاى اخير براى رفاه كاركنان هتل و مؤسسات ديگر و خانوادههاى آنها به داير كردن بازار هفتگى در اين محل و يا در حقيقت به احياء و بازگشائى بازار قبلى مبادرت شد .
بازار جديد به علت نزديكى به جورشر ، مركز بخش رونق زيادى ندارد ، زيرا ساكنان محل و روستاهاى اطراف احتياجات خود را از بازار هفتهء جورشر تهيه مىنمايند و حتى مازاد توليد برنج را براى فروش به بازار جورشر عرضه مىكنند . فروشندگان بازار هفتهء زيباكنار بيشتر از لشتنشا و كوچصفهان و بندر انزلى هستند كه مواد غذائى ، پوشاك ، لوازم منزل و دستساختههاى حصيرى را در اين بازار به فروش مىرسانند .
زيده : چهارشنبهبازار
روستاى زيده كه تابع دهستان سردار جنگل ( بخش مركزى ) است از 2 قسمت زيدهبالا و زيدهپائين تشكيل شده است . بر حسب آمار سال 1370 زيدهبالا و زيدهپائين مجموعا 440 خانوار و 2357 نفر جمعيت دارند .
بازار هفته زيده با توجه به عدم بضاعت اهالى چندان رونقى ندارد . اغلب مشتريان اين بازار مردم فقيرى هستند كه تنها پس از برداشت محصول مىتوانند كالاها و اجناس ضرورى زندگى خود را خريدارى نمايند . از سوى ديگر در برخى از فصول به علت نزول برف و باران راهها بسته مىشود و بازار تعطيل مىشود .
دكانهاى كوچك روستائى نيز نيازهاى مردم را از هرقبيل فراهم كرده به فروش مىرسانند و بدينجهت كوهنشينها كه زندگى فقيرانه و نيازهاى محدودى دارند از مراجعه به بازار بىنياز مىشوند .
كالاهائى كه در بازار زيده عرضه مىشوند عبارتند از مواد غذائى ، پوشاك و لوازم منزل . براى تهيهء ساير كالاها ساكنان قشلاق و افرادى كه بضاعت كافى دارند به فومن و صومعهسرا مراجعه مىنمايند .
سنگر : دوشنبهبازار
بخش سنگر داراى حوزهء وسيعى شامل 45 آبادى است كه بر حسب آمار سال 1370 داراى 706 ، 11 خانوار و 995 ، 57 نفر جمعيت مىباشد . شهر سنگر نيز 1355 خانوار و 6233 نفر جمعيت دارد .
بازار هفتگى سنگر از پرسابقهترين و معروفترين بازارهاى گيلان بهشمار مىآيد . خانم كارلاسرنا جهانگرد ايتاليائى كه در سال 1294 هجرى شمسى از گيلان ديدن كرده در سفرنامهء خود نوشته است :
« در نيمهراه كهدم به رشت دهكدهء سنگر واقع شده است . هردوشنبه در كاروانسراى اين دهكده كه در ميان جنگل قرار دارد بازارى تشكيل مىشود كه آن را دوشنبهبازار مىگويند و دهقانان دهات مجاور براى خريد ما يحتاج خود بدانجا مىآيند . در اطراف حياط اين كاروانسرا دكانهائى هست كه بازارى دائمى را تشكيل مىدهند . فروشندگان دوشنبهبازار بساط خود را در صحن حياط مىگسترند . ما درست در روزبازار رسيديم و به زحمت از ميان چندين بساط گسترده كه صحنههاى بسيار ديدنى معاملات خريداران و فروشندگان را متجلى مىكرد راهى براى گذشتن گشوديم . . . يك بقال كه در عينحال سلمانى نيز بود به مشترى قند و روغن مىفروخت و در همان حال مشترى ديگر با جمجمه صابونزده و حوصلهء بسيار در انتظار بود كه استاد سلمانى پس از فروش اجناس به تراشيدن سر او بپردازد . در ميان جمعيت چند درويش با صدائى محزون از برادرانشان درخواست صدقات مىكردند . برخى كه به وعدهء درويشان براى داشتن جائى در بهشت عقيده نداشتند بدانها بىاعتنائى مىكردند . گروه زودباوران نيز سكهاى در كشكول اين گدايان ، كه معمولا درآمد روزانه خوبى دارند مىانداختند . . . » « 16 »
امروز ديگر آن كاروانسرا وجود ندارد ، اما بازار سنگر در محلى وسيعتر و رونقى بيش از گذشته دائر مىباشد و هنوز هم روز تشكيل آنكه در 80 سال قبل دوشنبه بوده تغييرى نيافته است .
محصول عمدهء سنگر يعنى برنج به بازار رشت و ساير بازارها برده مىشود ، اما فروشندگان بازار هفته كالاها و اجناس مختلف را از رودبار ، منجيل ، قزوين ، رشت و برخى مناطق كوهستانى نظير ديلمان و اشكورات به سنگر حمل كرده در دوشنبهبازار به فروش مىرسانند .
اين بازار هنوز هم طبق سنت گذشته توسط داروغهها اداره مىشود ، با اين تفاوت كه در گذشته انتخاب داروغهها توسط مالكان و نمايندگان آنها انجام مىگرفت ، اما پس از اصلاحات ارضى اين كار به عهدهء بازاريان محول گرديد .
سوباتان : بازار فصلى
در گذشته بسيارى از روستاها و مناطق گيلان داراى بازارهاى فصلى بودند ، ولى در حال حاضر بسيارى از آنها تعطيل شدهاند و نمونههاى معدودى از آنها وجود دارد نظير بازار فصلى سوباتان و آقمسجد . روستاى سوباتان ييلاق مردم ليسار و هرهدشت در بخش كرگانرود است و همچون دهكدهء تابستانى درفك در فضاى سرسبز و خرم كاسهمانندى قرار دارد ، با اين تفاوت كه تمام قسمتهاى ده از خانههاى چوبى و دو رديف مغازه تشكيل شده است . در فصل كوچ بازاريان ليسار و هرهدشت در اين مغازهها به فروش كالاها و اجناس مختلف مىپردازند و بازار فصلى نيز توسط آنان و فروشندگان دوره گرد داير مىشود كه نياز ساكنان را برآورده مىسازد .
هامش
( 16 ) . مردم و ديدنيهاى ايران ، كارلاسرنا ، ترجمهء غلامرضا سميعى ، نشر نو ، تهران 1363 ، صفحهء 329 و 330 .