فصل هشتم دامدارى در گيلان
مقدمه
دام در مفهوم اعم به كليهء حيوانات اهلى و چهارپايان بىآزار گفته مىشود و معمولا در مقابل دد و حيوانات درنده مىآيد ؛ حتى آهو و غزال و شغال و روباه نيز بدين مفهوم در شمار دامها قرار مىگيرند ، ولى دام به مفهوم خاص كلمه در زمان ما شامل گاو و گوسفند و گاوميش و بز مىشود . در گذشته اسب و استر و الاغ و شتر نيز در شمار دامها بودند و امروز نيز در كشورهاى جهان سوم ارزش و اهميتى برابر ساير دامها دارند ، ولى در كشورهاى پيشرفته جهان چهارپايان مزبور مورد بهرهبردارى قرار نمىگيرند و مانند گذشته جزو دامها محسوب نمىشوند .
تاريخ دقيق آشنائى انسان با انواع دامها هنوز روشن نشده است ، اما آنچه مسلم است بشر در يك زمان با انواع مختلف دامها آشنائى حاصل نكرد بلكه هرزمان با نوعى از آنها آشنا شد و به اهلى كردن آن نوع پرداخت . بدينترتيب هنوز نمىتوان گفت كه انسان در چه زمانى متوجه دامدارى و دامپرورى شده و استفاده از اين حيوانات را آغاز كرده است . برخى از مدارك باستانشناسى نشان مىدهد كه بز در 7000 سال قبل از ميلاد مسيح به خدمت انسان درآمد و استفاده از اين حيوان در منطقهاى كه امروز كشورهاى ايران ، عراق ، افغانستان و قسمتى از پاكستان غربى در آن قرار دارند مرسوم بود . به موجب همين شواهد ، گاو احتمالا براى نخستين بار در 6200 سال قبل از ميلاد مسيح در يونان بومى گرديد و پس از دو قرن گوسفند نيز مورد استفاده انسان قرار گرفت .
شرايط اقليمى و خلقوخوى اقوام در پرورش انواع دامها و همچنين در استفاده و بهرهبردارى از آنها متفاوت است . گاو در ايران ، چين ، ژاپن ، كره ،