تخطي إلى المحتوى الرئيسي

كتاب گيلان ( فارسى ) — صفحة 190

مساهمون:

ص١٩٠
لرگ مرطوب و يا دره‌هاى پرآب گيلان تشكيل دهند . خاك و رويشگاههاى جلگه‌اى اين گونه‌ها مرطوب و سطح آب زيرزمينى در آنها معمولا بالا است . توسكا « 53 » از درختان سريع الرشد جنگلهاى گيلان است كه در زمينهاى مرطوب و كنار رودخانه‌ها ، بركه‌ها و باطلاقها مىرويد . در ايران داراى دو گونه است : 1 - توسكاى قشلاقى « 54 » كه در جلگه و مناطق با آب تحت الارضى بالا پراكنش دارد گونه‌اى است نورپسند و چوب آن در مقابل آب و رطوبت مقاوم بوده دوام طولانى دارد . 2 - توسكاى ييلاقى « 55 » كه معمولا در نواحى ميان‌بند ديده مىشود . گاه نيز ، در صورت وجود آب ، تا ارتفاع 2000 مترى هم وجود دارد . چوب هردو نوع توسكا نرم بوده در جعبه‌سازى و كبريت‌سازى مصرف زياد دارد . لرگ گونه‌اى است نورپسند كه در خاكهاى مرطوب و باطلاقى و غالبا در جلگه رشد مىكند و داراى چوبى سبك است كه ارزش صنعتى ندارد و بيشتر به مصارف محلى مىرسد . بعضا همراه توسكا در كنار رودها و باطلاقها جامعه‌اى آميخته بوجود مىآورد . سفيدپلت « 56 » يكى از انواع صنوبر است كه جزو درختان جنگلى طبيعى ( خودرو ) بوده و فقط در جنگلهاى شمال پراكنش دارد . گاهى توده‌هاى وسيع جنگلى خالص بوجود مىآورد مانند جنگل « صفرابسته » لاهيجان و گاه سفيدپلت جامعه‌هاى آميخته با لرگ و توسكا تشكيل مىدهد . سيماى آن شبيه سپيدار « 57 » است . ارتفاع درخت تا 20 متر و قطر برابر سينه آن گاهى تا يك متر هم مىرسد . گونه‌اى است دوپايه و نورپسند ، طالب خاكهاى حاصلخيز و مرطوب ؛ هم با قلمه و هم با بذر تكثير مىشود . چوب آن در تهيه خمير كاغذ ، فيبر و سوخت هيزمى مصرف دارد .

جامعه شمشاد :

شمشاد « 58 » يكى از گونه‌هاى نادر و متأسفانه در حال انقراض جنگلهاى حوزه درياى خزر و از جمله گيلان است كه بيشتر در جلگه و گاه تا ميان‌بند انتشار دارد . گونه‌اى است سايه‌پسند و در برابر نور هم تا حدودى بردبار است . معمولا به صورت اشكوب ( طبقه ) ميانى و گاهى اشكوب زيرين ، جامعه آميخته‌اى با ساير گونه‌ها تشكيل مىدهد . ارتفاع آن حداكثر 15 متر و قطر برابر سينه آن معمولا به 25 سانتيمتر و به ندرت تا 50 سانتيمتر مىرسد . برگهاى آن پس از تجزيه ، لايه ضخيمى از هوموس سياه و خاكىرنگ بسيار حاصلخيز بوجود مىآورد . داراى رشدى بسيار كند و چوبى فوق العاده سخت و سنگين است كه در توليد ماسوره براى كارخانه‌هاى ريسندگى از آن استفاده مىشود ؛ در گذشته براى ساختن قاشق ، چنگال ، ملاقه و زيرسيگارى هم مصارف محلى داشت . يكى از پردوامترين چوبها براى تير ، تيرك ، واشان و ستون براى ساختمانهاى روستائى است و در ميان اهالى بالاخص روستانشينان گيلان طرفداران زيادى دارد . از جوامعى است كه به
هامش
( 53 ) .Alnus .( 54 ) .A . glutinosa .( 55 ) .A . Subcordata .( 56 ) .Populus caspica .( 57 ) .Populus alba .( 58 ) .Buxus hyrcanus .