نسخهء در دست نوشتهء پنجشنبه 17 صفر 723 ق .
در 2 « اصل » : اصل 1 - در علم انسانى و اقسام آن ( در 4 قسم ) ، 2 - در بيان حقيقت عقل و اقسام آن ، آنگاه 1 « نتيجه » و 1 « خاتمه » .
گفتارى است فلسفى كه مىبايست در آن بخش جاى مىگرفت . ( - عقل و علم ، خواجه فضل الله ؛ 1691 ز 195 ) .
درباره حاج بله ( يا بوله يا باله ) - پور جوادى ، پيشگفتار سفينهء تبريز ( ص بيست و چهار . وى پدر شرف الدين عثمان ، نگارندهء « طرايق الآخرة ، هف مىباشد ) .
بررسى شتابزده كه از نمايه « سفينهء تبريز » شد ، به اين نامها از كارهايش برخوردم : 1 - تواريخ رسول ، 2 - مناظره نار و تراب ، 3 - الزبدة فى المنطق 23 - منهاج ذو الحسب فى اكتساب علوم الادب ، 4 - مختصر در عروض و قوافى پارسيان ، 5 - امالى امين الدين حاج بله ( فوايد ) از ابو المجد محمد تبريزى گردآورنده و نويسنده « سفينهء تبريز » ، 6 - رباعيات اوحد الدين كرمانى گزيدهء امين الدين حاج بله .
آغاز : بسمله . . . رسالهء علم و عقل از تأليف مخدوم مولانا اعظم ، سلطان المحققين امين الملة و الدين ابو القاسم الحاج بله . . . سبحانك اللهم و حمدك لا إله الا الله ، رب زدنى علما و ارزقنى عيشاء اعيش متيعا لرسلك . . . اى درون و برون را دانى / وى خرد بخش را خرد بخشايى / / حكم علم و خرد بر اين درويش / آشكارا كن از خزانهء خويش .
علماى اسلام .
گزارشى است از پاسخهاى مؤبدان مؤبد ( زردشتى ) ، در سدهء 4 ق به يك سرى پرسشهاى دينى ، كه از سوى علماى اسلام مطرح شده است .
آغاز : در عهد دين اسلام بعد از ششصد
( sic )
و اندى يزدجردى ، علماى اسلام از دين آگاهى يافتند .
رز براون 132 .
علم الساعت .
از محمد تقى تبريزى فرزند محمد ، پيش از 1284 ق .
شورى ، سالتيك شدرين 2 / 53 .
علم المحجة .
از ميرزا عبد الله فرزند محمد بهبهانى شيخى ( د پيرامون 1340 ق ) نگارنده « احقاق الحق » ( هف ) و جز آن . دربارهء علم حضورى يا حصولى كه در پاسخ ميرزا اسحاق پيشكار ، به اجمال موضوع را نگاشته بود و اين بار به تفصيل آن پرداخته است .
آغاز مىكند به مراتب علم و سپس بر پايهء انديشه شيخيان به آن مىپردازد و كار خود را به « ناظم الدوله » پيشكش كرده ، در 14 رجب 1314 ق در 1 « مقدمه » و 4 « فصل » به پايان برده است .
( همان « علميه » 6 / 199 اوست ) .
بيفزاييد :
فهرستواره 6 / 199 « علميه » ، همانجا