« كلى + اير » . اما جزء اول « كلى » كه صورت ديگرى از « كرى » به معناى سود و منفعت است و جزء دوم آن « اير » كه با حرف آخر جزء اول درهم مىآميزد همان پسوند نسبت است ( بيشتر با آب ) ، كه به صورت « اير » ، « ايج » ، « ايز » ، « ايژه » ، « ايزه » و « ايگ » خودنمايى مىكند و در امكنهء بيشتر نسبت با آب را مىرساند و كلمه روى هم رفته يعنى جايى كه آب سودمند دارد . « 1 »
كماآن
Kam n
در ضمن 15 قريهاى كه حافظ ابو نعيم ، يعنى قديمىترين منبع موثق تاريخ اصفهان كه اخبار اصفهان حمزه اصفهانى را به تفصيل همه در بر دارد اين نام كماآن نيز آمده است . « 2 » امروز در اصفهان جايى به اين نام شناخته نيست . برخى فكر كردهاند كه كماآن صورت ديگرى از براآن است كه نام دو دهستان شمالى و جنوبى است در شرق اصفهان . ولى حقيقت اين است كه اولا ميان كماآن و براآن هيچ همخوانى وجود ندارد و ديگر اينكه براآن به فاصلهء چند فرسخ از شهر اصفهان واقع شده و نمىتوانسته است ضمن زمينهاى 15 قريه به يهوديه ملحق شود و دليل ديگر اينكه خود حافظ ابو نعيم در ضمن اين 15 قريه نام قريهء ديگرى را مىبرد به نام فراآن ( كذا فى المتن و به ضم اول ) و اين نامواژه هرچند كه در اصفهان جايى بدان شناخته نيست ولى همخوانى آن با براآن نزديكتر است . صورت كماآن برحسب آنچه از نام آن مىتوان استنباط كرد يك صورت قديمى دلاويز است كه اينك به شرح آن مىپردازيم .
واژهشناسى :
اين نامواژه از دو جزء « كم يا كما + ان » تركيب شده . جزء اول « كم » يا « كم » به ضم اول همان واژهاى است كه در بسيارى از نامها مثل قم ، قمصر ، كمره ، كمبوان ، قمشه و بسيارى ديگر داريم و در همهء اينها به معناى قنات است و نامبردار شدن محلى با نام قنات و آب يكى از شيوههاى نامگذارى كهن و قديم است و جزء دوم « ان » همان است كه مىدانيم علامت كثرت و نسبت است . بنابراين كماآن يعنى ديهى است كه قنات داشته است ، منسوب به قنات بوده است . محلات ديگرى از اصفهان همچون شيش و كساره و
هامش
( 1 ) - ن . ك . به : واژههاى مشابه در همين كتاب .
( 2 ) - ن . ك . به : ذكر اخبار اصفهان ، ( ص 17 عربى ) و ترجمهء مقدمهء آن از نگارنده ، مندرج در فصلنامهء زندهرود ، شمارهء 12 و 13 .