5 تأمّلى در مبانى نظرى مشروطهء ايرانى : بررسى جايگاه گفتمان فقهى - سياسى آخوند خراسانى در ميان گفتمانهاى فقهى - سياسى شيعه « 1 »
ابو الفضل شكورى
چكيده
در تاريخ تحوّلات فقه سياسى شيعه تا زمان آخوند خراسانى ، پنج گفتمان فقهى - سياسى ديده مىشود : تحريم مشاركت ، تجويز مشاركت ، سلطنت مأذونه ( نيابتى ) ، سلطنت مطلقه ، تحديد قدرت ( مشروطه ) . آخوند خراسانى ، مراجع معاصر وى و شاگردان نامدار آنان ، مشروطه را در ايران « بومى » كردند و بخشى از روشنفكران و سياستمداران غير معمّم عصر مشروطه نيز آنان را يارى كردند . انقلاب مشروطيّت ايران ، نتيجهء تعامل سنّت و تجدّد بود .
كليدواژهها : آخوند خراسانى ، مشروطيّت ، فقه سياسى شيعه .
مقدّمه
من مطالبم را با حمد و ستايش خداوند ، با درود به پيامبر و خاندان پاك او و با عرض ادب و سلام به هيئت رئيسه محترم جلسه و حضّار عزيز و گرانقدر آغاز مىكنم .
ابتدا حادثهء زلزلهء بم را به همه ملّت ايران و شما عزيزان تسليت عرض مىكنم .
موضوعى كه به بنده محوّل شده ، بررسى جايگاه فقه سياسى آخوند خراسانى در بين گفتمانهاى فقهى - سياسى شيعه است . و اين شايد به اين دليل است كه فقه سياسى
هامش
( 1 ) . ياد ، ش 77 ( پاييز 1384 ) ، ص 185 - 194