شوروى از نو برقرار كند . در همان زمان ، بازرگانان خراسان اقدام به صدور بيانيههاى پى در پى كردند . « 1 »
به دنبال حادثهء مسجد گوهرشاد ، در 21 تير 1314 ، كه جمعى بازداشت و شمارى متوارى گرديدند ، آقازاده كه تحت پيگرد قرار داشت ، به كشتزارى نزديك شهر ، به نام كج درخت ، پناه برد . « 2 » حكومت ، كه در تلاش بود تا با بهرهبردارى از اين واقعه ، متنفّذان شهر را منكوب نمايد ، وى را از مسئولان اصلى حادثه شمرد و پروندهء سنگينى براى او ساخت و با ترتيب دادن استشهادات ساختگى ، غياباً محكومش كرد . « 3 » در حقيقت ، آقازاده در واقعهء گوهرشاد دخالتى نداشت ؛ حتى هنگامى كه متحصّنان به وى پيغام فرستادند كه به آنان ملحق شود ، رو پنهان كرد و خود را مخفى ساخت . « 4 » شيخ محمّد تقى بهلول ، مسبّب اصلى حادثهء مسجد گوهرشاد ، خود گفته در آن هنگام كه جمعيت به اعتراض قصد تجمّع داشتند ، آقازاده ، در حضور ميرزا مرتضى آشتيانى ، يونس اردبيلى ، حسن پاكروان ( استاندار وقت خراسان ) ، و چند تن ديگر از مأموران دولتى ، به او ( بهلول ) سخت تاخته و دشنامش داده بود و كارش را خدمت به كفر خوانده ، و از رضاشاه دفاع كرده بود و فرمان داده بود كه بهلول جمعيت را از مسجد متفرّق سازد و خود نيز از مشهد بيرون رود . « 5 » چنانكه پيشتر اشاره شد ، پس از واقعهء مسجد گوهرشاد ، عدّهاى از كسانِ زندانيان دست به دامان او شدند و تقاضا كردند كه براى متّهمان حادثه از شاه و دولت استرحام كند . « 6 » همين امر و برخى اتّهامات سياسى ديگر و نيز مخفى شدن آقازاده موجب گرديد كه دولت قرار
هامش
( 1 ) . همان جا .
( 2 ) . شناسنامهء زندگى و آثار شيخ احمد بهار ، ص 65 .
( 3 ) . همان ، ص 86 .
( 4 ) . همان ، ص 91 .
( 5 ) . خاطرات سياسى بهلول ، ص 69 و 70 .
( 6 ) . شناسنامهء زندگى و آثار شيخ احمد بهار ، ص 91 .