در نخستين سالهاى اقامت ، در 4 ذى قعدهء 1326 ، وى در اجتماع چهار هزار نفرى طلّاب مشهد ، كه با دريافت نامهء علماى كربلا ، به حكومت محمّد على شاه معترض گرديده بودند ، به ايراد خطبه پرداخت . « 1 » سه ماه پس از آن ، با آن كه سيّد محمّد طباطبايى در مشهد اقامت داشت ، آقازاده نخستين انجمن ايالتى آن شهر را افتتاح كرد . « 2 » با قوّت گرفتن و دامنه يافتن اعتراضات مردم خراسان ، وى رسماً خواستار بازگشايى مجدّد مجلس شوراى ملّى گرديد . چندى بعد ، در آستانهء فتح تهران ، آقازاده به همراهى سيّد محمّد طباطبايى ، به نام رهبران جنبش انقلابى مشهد با قواى سراپا مسلّح خود ، ارگ حكومتى شهر را به محاصره درآوردند . « 3 »
در پى تلاشهاى دولت براى گرفتن وام خارجى پنج كرور تومانى ، وى ، بر طبق گزارش شمارهء 36 حبل المتين ( 1328 ق ) ، در تلگرافى به مجلس دوم عمل دولت را مورد اعتراض قرار داد و گرفتن آن وام را مضر به حال استقلال ايران دانست . « 4 »
آقازادهء كفايى ، رفته رفته قدرت و نفوذ فراوانى يافت . گويا اين امر ناخرسندى عدّهاى مخالف را برانگيخت ، از جمله فرقهء دموكرات كه در 1329 ق قصد ترور وى را داشتند . خبر اين توطئه در نامهاى كه يكى از مأموران دولتى نوشته و در آن از نقش خود در كشف و خنثى ساختن آن گزارش داده آمده است . « 5 »
در دى 1299 ش / ربيع الثانى 1338 ، آقازاده به اتّفاق حاج آقا حسين قمى ، فتوايى داير بر حرمت مشروبخوارى در اماكن متعلّق به آستان قدس رضوى صادر كرد . « 6 »
گزارش نخستين روزهاى سال 1300 ش كنسولگرى انگليس در مشهد ، حاكى است كه وى ثروتى به هم رسانيده بوده است . همچنين در آن گزارش آمده كه چون
هامش
( 1 ) . كتاب آبى ، ج 2 ، ص 352 ؛ روزنامهء اخبار مشروطيّت و انقلاب ايران ، ص 160 .
( 2 ) . تاريخ بيدارى ايرانيان ، ج 4 ، ص 271 ؛ كتاب آبى ، ج 2 ، ص 424 .
( 3 ) . كتاب آبى ، ج 4 ، ص 472 .
( 4 ) . مرگى در نور ، ص 412 .
( 5 ) . خاطرات و اسناد مستشار الدوله صادق ، ج 2 ، ص 328 و 329 .
( 6 ) . جنبش كلنل محمّد تقى خان ، ص 32 .