تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شناختنامه آخوند خراسانى ( فارسى ) — صفحة 180

مساهمون:

ص١٨٠
توجّه آقازاده به حكومت و قدرت مركزى ايران خصوصاً شخص رضاخان موجب شد تا او بار ديگر نسبت به اوضاع مملكت از خود واكنش نشان دهد . به دنبال ناكامى سردار سپه در ماجراى جمهورىخواهى و عزل وى به فرمان احمد شاه ، و پس از آن كه وزير جنگ تهران را به حالت قهر ترك كرد ، آقازاده در نامه‌اى كه به تاريخ 21 فروردين 1303 / 5 رمضان 1343 ، براى رياست مجلس فرستاد ، خواستار دل‌جويى دولت از سردار سپه و بازگرداندن او شد . « 1 » سال پس از آن ، ميرزا حسين كفايى ، برادر آقازاده ، از مشهد به نمايندگى مجلس مؤسّسان برگزيده شد . در آن سال از آقازاده و آقا نوراللَّه اصفهانى و برخى علماى ديگر براى شركت در مراسم تاج‌گذارى رضاشاه دعوت به عمل آمد كه پذيرفتند . « 2 » در نخستين سال‌هاى حكومت رضاشاه ، مذاكراتى ميان ايران و شوروى براى انعقاد قراردادى تجارى صورت گرفت كه غير مترقّب قطع گرديد و ايران صادرات به روسيهء شوروى را متوقّف ساخت . پس از آن ، روس‌ها تلاش زيادى به عمل آوردند تا راهى براى از سرگيرى مذاكره بيابند . شوروى ، نظر به موقعيت حسّاس تجارى مشهد ، در پى جلب مساعدت بازرگانان آن منطقه برآمد ؛ و آقابكف را ، به عنوان بازرس مخصوص نمايندگى تجارى شوروى ، به مشهد گسيل داشت . وى در خاطرات خود نوشته است كه با فريفتن ناپسرى تاجرپيشهء آقازاده ، توانستيم كارى كنيم تا او « پدرخواندهء خود را به صورت يكى از دوستان ما درآورد » . « 3 » آقازاده با اعمال نفوذ ، تجّار خراسان را به مذاكرات با نمايندگان شوروى در امور بازرگانى راغب ساخت و آنان نيز دولت را زير فشار نهادند كه روابط تجارى خود را با
هامش
( 1 ) . اسناد روحانيت و مجلس ، ج 3 ، ص 48 - 50 . ( 2 ) . تاريخ بيست سالهء ايران ، ج 4 ، ص 37 . ( 3 ) . خاطرات آقا به كف ، ص 114 .
شناختنامه آخوند خراسانى ( فارسى ) — صفحة 180 | مهدى مهريزى وهادى ربانى