زَوْجٍ بَهِيجٍ
بر حسب تفسير همچنان كه حديث كه از امام صادق عليه السّلام روايت نامبرده ذكر شده مراد از ماء تعبير و جوهر عقلى حامل نور علم از انوار عقليه و قدسيه است و گفته شده كه مراد از حمل دين و علم بر ماء آنست كه حق سبحانه ماء را ماده حامل آفريده است بطور بسيط كه از آن پيامبران و اوصياء را بيافريند يعنى گروهى كه قابل و حامل علم و دين حق تعالى هستند .
و نيز محتمل است نظر باينكه علم حق سبحانه قبل از عالم خلقت عالم هنوز موجودى نبوده كه حامل علم حق سبحانه باشد با اينكه حق تعالى عالم ازلى به همه آنها بوده در حالى كه معدوم بودهاند و ماء را حق سبحانه آفريده است كه ماده حامل ساير موجودات باشد و علم به آنها ظهور نمايد و متعلق باشد و بهر چه از آن بوجود بيايد .
و نيز محتمل است كه حق سبحانه بر ماء صفاء و روح و علم افاضه فرموده باشد و نيز محتمل است كه مراد از ماء ماده جسمانيه است يعنى تشبيه بماء جهان طبع نموده كه قابل همه گونه اشكال و صورتها مىباشد و موجود قابل باشد كه شايستگى همه فيوضات را داشته باشد همچنان كه ماء طبيعى اساس همه موجودات و كثرت آنهاست و سبب اشراق و درخشندگى موجودات و ماهيات است .
و نيز گفته شده قبل بودن حمل دين و علم بر ماء و قبل بودن آن بر ساير موجودات مراد قبل و اقتضاء بالذات است و بر حسب مرتبه است نه سبقت زمانى زيرا قبل و سبق ذاتى قويتر و بر اساس علاقه و اقتضاء ذاتى است .
و مراد از جمله
فلما اراد اللَّه ان يخلق الخلق نثرهم بين يديه فقال لهم من ربكم
بيان آنست كه ماهيات و حقايق موجودات را احضار فرموده آنگاه از حقايق موجودات سؤال فرمود به زبان قابليات و جواهر آنها و به زبان استعداد ذوات قدسيه آنها در مقام پاسخ برآمدند .
و مراد از كريمه
وَ إِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِي آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ
همان است .