معنوى و روانى داشته باشد از منزل قضاء و تقدير گذشته است و محال است حادثهاى رخ دهد كه از نظر قضاء و تقدير بهره نداشته بلكه وجود و تابش نور هستى از اول با مرحله قضا و تقدير خواهد بود يعنى بهره هستى همان اجراء قضاء و تقدير خواهد بود براى توضيح امر ، مقدماتى ذكر مىشود .
1 - هر فعل اختيارى عبارت از تصور و تصديق اقدام به عملى است كه موافق با خواسته فاعل مختار باشد بالاخره فعل اختيارى سير و حركت جوهرى است يعنى خواسته درونى و تمايل قلبى خود را به صورت حقيقت در بياورد پس اقدم بفعل و حركت ارادى بسوى مقصدى تابع خواستن آن مقصد است زيرا فعل اختيارى به معناى حركت جوارحى است بسوى مقصدى كه آن را خواسته و بايد به صورت حقيقت در آيد خواسته درونى خود را تحقق بخشد و به صورت حقيقت درآورد در نتيجه روح در اثر عمل صالح ارتقاء يابد و از نظر عبوديت صفاء يابد .
2 - بر اين اساس فعل اختيارى حركت جوهرى است يعنى مقصد ذات و ذاتيات خود را كسب مينمايد خواسته انسانى همان مقصد فعل اختيارى و حركت روانى و جوارحى است كه به آن مقصد و خواسته درونى خود برسد و رفع نقص خود فاعل بدان وسيله خواهد شد نتيجه آنست كه هر مقصد و غرض از فعل اختيارى در حقيقت ذات و ذاتيات انسانى است پس در اثر التزام فعل اختيارى به مقصد كه خواسته درونى است انسان فاعل مختار نائل مىشود .
3 - از نظر تحليل و تجزيه چنانچه بخواهد طريق كسب بدست آورد در اثر تنآسائى كه زياده به زحمت نيفتد شغل قمار بازى را انتخاب مينمايد چند جلسه با كمال ميل كه سبب انس با افراد مبتذل است همنشين شده سرگرم قمار بازى خواهد شد در نتيجه مداومت مدت كمى به آن خو گرفته فكر و همت او وابسته به آن است كه مجلس تشكيل شود و سرگرم قمار زدن و قمار بازى شود بالاخره كسب و كار و عادت خود را قمار بازى قرار دهد استفاده مىشود كه سيرت و خوى و تنآسائى
درخشان پرتوى از اصول كافى ( فارسى ) — صفحة 464
مساهمون: محمد حسينى همدانى نجفى
ص٤٦٤