خلاصه نفوس بشرى هرگز به خودى خود و باستناد قوه نمىتواند به صورت كمال درآيد و باستقلال وجودى نائل شود بلكه محرك و موجد آن بايد نيروى خارجى و از انوار و اشعه انوار قاهره باشد كه اشرف و مكمل است از اين نظر نفوس بشرى محتاج به نيروى غيبى و نور عقلى مفارق از تعلق به غير مقام كبريائى خواهد بود و آن نور عقلى حامل ذات و نيز محرك بسوى كمال بشر خواهد بود .
از اين بيان استفاده شد كه همه انوار و اشعه كه افراد را فرا گرفته در اثر كثرت بىنهايت آنها منتهى بنور حقيقى و نور مقام كبريائى است كه قاهر و فايق بر همه انوار موجودات خواهد بود و همه افراد و موجودات باختلاف مراتب بدين وسايل قائم بنور ثابت ازلى خواهد بود و همه تحت حيطه صفت ربوبيت و قيمومت ساحت كبريائى خواهند بود .
و با اين رابطه كه وجود هر فردى بر بشر عاريتى و در اثر تابش نور غيبى است هرگز لحظهاى در اعمال قدرت و كسب نفع و يا فرار از خطر و حيات و يا موت خود استقلال نخواهد داشت بلكه بقوه قاهرة غيبى خواهد بود و به ساحت كبريائى هر موجود حى و نور و كمال هر موجودى قائم خواهد بود و نيز هر مرتبهاى از هدايت و معرفت به ذات و صفات كبريائى در اثر افاضه نور حقيقى است كه به قلب و روان اهل ايمان افاضه شده و او را نورانى و درخشان نموده است .
نفوس قدسيه رسولان و پيامبران در عوالم و نشئات سابق و عالم الست نور عظمت كبريائى آنان را فرا گرفته و باختلاف مقامات آنان از انوار و فيوضات الهى زياده بهرمند گشتهاند بدين جهت در همه عوالم آثار و بركاتى از آنان بظهور خواهد پيوست از جمله عيسى مسيح عليه السّلام كه هنگام نوزادگى دعوى رسالت نموده و صاحب دين و كتاب خود را معرفى مينمود نمونه و مسطورهاى از ارواح قدسيه است كه همه آنها مقاماتى واجد بوده و هستند و از نظر سبقت وجودى بر قدسيان و بر نوع بشر برترى و فضيلت خواهند داشت .
درخشان پرتوى از اصول كافى ( فارسى ) — صفحة 321
مساهمون: محمد حسينى همدانى نجفى
ص٣٢١