قوله ( ع ) : قال قلت و ما هى قال الآلة مثل الزانى اذا زنى كان مستطيعا للزنا حين زنى و لو انه ترك الزناء و لم يزن كان مستطيعا لتركه اذا ترك :
راوى سؤال نمود مفاد جمله ( جعلها اللَّه فيهم چيست ) .
امام پاسخ فرمود بشر در اقدام بهر عملى نيازمند بوسائل و آلات و ادوات بيشمار است چه از اعضاء و جوارح مانند ديدگان و دست و پا و سلامت بدن و امكانات بيشمار ديگر از جمله بتناسب عمل عضو مخصوص و بودن بانوى كه پذيرش عمل زنا را داشته باشد .
در اين صورت كه همه وسايل عادى براى او فراهم و آماده شد چنانچه اقدام به عمل شنيع نمايد از قدرت و استطاعت و وسايل بيشمار ديگر استفاده نموده و قدرت و نيروى خدا داده را بفعليت رسانيده و به كار برده است و استطاعت خود را در معصيت و گناه صرف نموده است .
و چنانچه از ارتكاب عمل شنيع امتناع ورزد استطاعت و قدرت خدا داده خود را در ترك گناه صرف نموده با توجه باينكه از جمله قدرت و استطاعت كه پروردگار به بشر موهبت فرموده نيروى خرد و عقل و ايمان و خوف از عقوبت كبريائى است كه در صورت اقدام بگناه از اين نعمت صرف نظر نموده و بدان توجه ننموده و ناديده گرفته است و فقط از وسائل ديگر مانند ديدگان و اعضاء و جوارح خود استفاده و بگناه صرف نموده است .
نتيجه اينكه در اثر اقدام به عمل شنيع قدرت و استطاعت خدا داده را صرف نموده و عمل قبيح مرتكب شده است و در صورت ترك عمل قبيح قدرت و استطاعت نيروى عاقله و خرد و ايمان و خوف از عقوبت را به كار برده از ارتكاب عمل امتناع نموده است در هر دو صورت از قدرت روحى و استطاعت بدنى خود كه هر يك نعمت است استفاده نموده است .
درخشان پرتوى از اصول كافى ( فارسى ) — صفحة 370
مساهمون: محمد حسينى همدانى نجفى
ص٣٧٠