و هرگز علم فعلى كبريائى در اثر كثرت بىنهايت آثار آن كثرت و تغيير و تحول نخواهد يافت همچنين معلومات كبريائى در نظام امكانى و كثرت بىنهايت آنها سبب كثرت و تحول معلوم ازلى كبريائى نخواهند شد زيرا عوالم امكانى و زمانى نسبت بعالم ازل مانند نقطه و مسطورهاى است كه علم فعلى را ارائه مىدهد .
خلاصه علم فعلى ساحت كبريائى احاطه بر امور جزئيه و بر حوادث و جزئيات آنها كه متغير هستند با قيد جزئيت و تغير و تبدل آنها دارد زيرا صحنه عالم امكانى مسطورهاى از احاطه علمى فعلى كبريائى است و ساحت كبريائى در اثر علم فعلى وحدانى بر همه موجودات احاطه دارد و پديدهاى ريز و كلان و حادثهاى از حيطه علمى و شهودى كبريائى خارج نخواهد بود زيرا موجودات جهان پرتوى از علم و قدرت فعلى كبريائى است .
بالاخره بعلم فعلى كه احاطه وسعه بىنهايت آن موجودات امكانى را فرا گرفته بر كليات ثابته و جزئيات متغيره متبدله احاطه شهودى دارد ذرهاى از سعه علم فعلى او خارج نخواهد بود .
اين است مفاد اينكه از شئون علم بذات كبريائى علم و احاطه فعلى به آنچه در صحنه امكان از كليات و جزئيات متغيره بوجود آمده و خواهد آمد ذرهاى از احاطه علمى فعلى كبريائى خارج نخواهد بود زيرا همه پرتو و مسطورهاى از سعه بىنهايت علم فعلى ازلى او هستند و معناى علم فعلى و قدرت بىنهايت همان افاضه نور هستى است كه عوالم را فرا گرفته است .
قبل از نظام خلقت علم فعلى كبريائى از ازل و بطور ثابت بوده و صورت نظام موجودات از ريز و كلان و جزئيات متغيره و كليات همه و همه حاضر بوده بوجود نورى و وحدانى آنها و هرگز اين علم فعلى بىنهايت تغيير نيافته فقط پس از گسترش نظام خلقت مسطوره علم فعلى ازلى صورت گرفته است و همه موجودات
درخشان پرتوى از اصول كافى ( فارسى ) — صفحة 255
مساهمون: محمد حسينى همدانى نجفى
ص٢٥٥