همچنان كه شبيه و نظير و مانند براى ساحت كبريائى نخواهد بود و ممتنع است و وجود آنها محال است همچنين وجود ضد كه بتواند با خواسته ساحت قدس معارضه نمايد ممتنع است همچنين در موجودات خارجى مقارنت و هم بستگى ميان بعض با بعض قرار داده مانند كيفيات و چگونگى عرض با موضوع و اجزاء موجودات طبيعى با يك ديگر و يا مانند صورت و ماده و يا مانند استقرار جسم در مكان همه خصوصياتى است .
بر اساس نقص و اختلاف ماهيات كه در موجودات طبع نهاده شده است شاهد آنست كه ساحت كبريائى منزه است از اينكه موجودى قرين و مقارن كبريائى او باشد و خالق از هر نوع موجودى كه آفريده است منزه از آن و از هر نقص خواهد بود زيرا ذات كبريائى چنانچه بفرض قرين و يا مقارن براى او بود لازم اين فرض آن بود كه از همان نوع مخلوق باشد ساحت كبريائى منزه از هر نقص و امكان است .
قوله عليه السلام : ضاد النور بالظلمة و اليبس بالبلل و الخشن باللين و الصرد بالحرور فمؤلف بين متعادياتها و مفرق بين متدانياتها دالة بتفريقها على مفرقها و بتأليفها على مؤلفها .
بيان اقسام اضداد و متفرقات است و شاهد آنست كه ساحت كبريائى خالق و موجد صفت تضاد و تفرقه و پراكندگى است و آن را در كمون مخلوقات و آفريدهها نهاده و هر يك از آنها را نشانه اختلاف موجودات جهان طبع معرفى نموده كه قوام نظام طبع بر مراتب بىشمار موجودات است و در اثر اين تضاد و پراكندگى و تفرقه و مقارنت و وابستگى نظام حركت و تأثير و تأثر و فعل و انفعال در موجودات بوجود بيايد .
و نيروى هستى كه هر لحظه از ما وراء بموجودات جهان طبع مىتابد و افاضه مىشود همه ذرات از ريز و كلان به حركت در آورد و نظام حركت جهان تحقق پذيرد تا اينكه هستى و وجود كه بذات خود بسيط است يعنى نورى است كه از
درخشان پرتوى از اصول كافى ( فارسى ) — صفحة 132
مساهمون: محمد حسينى همدانى نجفى
ص١٣٢