تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فيضنامه ( فارسى ) — صفحة 368

مساهمون:

ص٣٦٨
است . هر چند مشخصات صفحات ذكر نشده ، اما صفحهء اول برگ نخست كتاب و مشتمل بر مقدمهء فيض كاشانى و صفحهء دوم برگ آخر نسخه است . با صرف‌نظر از طرح اين پرسش كه هشت بيت پايانى كتاب كه در نسخهء خطى آن نيست از كجا و به چه دليل و مستندى آورده شده ، نگاه اول به كتاب خبر از لغزش عمده‌اى در سطر دوم مقدمهء منثور فيض مىدهد و آن حذف دو كلمه است چنان كه « نظرى الحاسر و فكرى القاصر » به « نظرى القاصر » ، بدل گشته است . اگر اين ضريب خطا را به تمام كتاب تسرى دهيم نتيجه بسيار نامطلوب خواهد بود ، كه اميدواريم چنين نباشد . اما در صفحهء انتهايى نيز در بيت دوازدهم كلمهء « زشت » به « رشت » در بيت چهاردهم كلمهء « مىببايد » به « مىيابد » ، در بيت نوزدهم « خانه‌اى » به « خانهء » در بيت بيست و يكم « روزن است » به « روشن است » بدل شده . 5 . مصحح محترم برخى عناوين را با حروف درشت‌تر از ساير عنوانها و در شروع صفحه‌اى جديد با خالى گذاشتن يك سوم صفحه درج نموده‌اند . مرسوم چنان است كه اين شيوه براى نماياندن شروع فصلى جديد در كتاب به كار گرفته مىشود ، حال آنكه علاوه بر عدم وجود چنين تقسيم‌بندىاى در نسخهء خطى و تسلسل همهء مطالب ، از لحاظ مفهومى و موضوعى نيز هيچ دليلى براى اين كار ديده نمىشود . مصحح محترم نيز در مقدمهء خود دليلى بر اين كار ذكر نكرده‌اند . بنگريد به صفحات 59 ، 77 ، 97 ، 163 ، 3 ، 2 ، 257 ، 307 ، 363 ، 401 . 6 . مصحح محترم در پانوشتهاى فراوانى كه بر كتاب افزوده‌اند ، اغلب لغاتى را كه به نظرشان مشكل آمده معنى كرده‌اند . در اين كار نيز لغزشهايى هست ، كه شايد از روى تعجيل رخ داده باشد مثل : « خاك بيز : باريك بينى ، كسى كه براى حصول به مقصود به كارهاى سخت و پست اقدام كند . » ( ص 53 ) هر چند كلمهء خاك بيز اين معنى را هم مىدهد اما با توجّه به بيت محل بحث ، اين معنى را هم مىدهد اما با توجّه به بيت محل بحث ، اين معنى كاملًا غلط است ، بلكه معنى صحيح آن براساس لغت‌نامهء دهخدا چنين است : « شخصى را گويند كه خاك كوچه‌ها و بازارها را به جهت نفع خود جاروب كند و ببيزد . » به بيت مذكور توجّه كنيد :
فيضنامه ( فارسى ) — صفحة 368 | محسن ناجي نصرآبادى / ابوالقاسم نقيبى