خورشيد در افق ، و در آن روايات است كه با فرو شدن خورشيد در افق ، وقت مغرب داخل شده است ، در بعضى از آن روايات به صراحت آمده است كه غايب شدن قرص خورشيد ، وقت مغرب است . مثلًا در خبر صحيح عبداللَّه بن سنان از قول امام صادق عليه السلام آمده است : وقت مغرب هنگامى است كه خورشيد غروب كند و گردى خورشيد پنهان گردد . « 1 »
و در روايت صحيح ديگرى كه آن را شيخ كلينى ، و شيخ صدوق ، و شيخ طوسى هر سه ( مشايخ ثلاث ) نقل كردهاند بلكه شيخ صدوق آن روايت را با سندهاى گوناگون از زراره از حضرت ابو جعفر نقل كرده ، آمده است :
وقت المغرب اذا غاب القرص . در برخى از آن روايات تصريح شده كه بر ما است هرگاه خورشيد پنهان شد نماز ( مغرب ) بخوانيم . اگر چه خورشيد براى قوم ديگرى ( در جايى ديگر ) هنوز طالع است و در آن جا هنوز غروب نكرده است .
و در برخى ديگر از آن روايات به صراحت حدّ غروب خورشيد را معين كرده و گويد غروب شمس در صورتى صادق است كه هرگاه به افق نگاه كنى ، آن را نبينى مثل مرسلهء ابن الحكم از امام باقر يا امام صادق عليهما السلام و در بعضى از اين روايات به طور صحيح ، حمرهء مشرقيّه را معتبر نمىشناسد ، مثل خبرى كه آن را چند راوى از جمله ربيع بن سليمان و ابان بن ارقم نقل كرده و گفتهاند : از مكّه به وادى اخضر آمديم ناگهان ( در هنگامى كه خورشيد در پس افق پنهان شده و هوا هنوز روشن بود و شعاع خورشيد در هوا ديده مىشد مردى نماز مىخواند از او نارحت شديم و نفرين كرديم و تا يك ركعت نماز خواند همچنان به او بد مىگفتيم و نفرين مىكرديم ، و مىگفتيم اين مرد از جوانان مدينه است ! وقتى نزديك شديم ديديم كه او حضرت ابوعبداللَّه جعفر بن محمّد ( امام صادق عليه السلام ) است . دو ركعت ديگر نماز مغرب را به او اقتدا كرديم و چون نماز تمام شد خدمت رسيديم گفتيم فدايت شويم ( چرا ) اين ساعت نماز مىخوانى ؟ فرمود : هرگاه خورشيد غايب شود وقت
هامش
( 1 ) - عن الصادق عليه السلام : وقت المغرب إِذا غربت الشمس فغاب قرصها ( از جواهر : ج 7 ، ص 107 ) .