5 دلالت الفاظ خمسه بر احكام خمسه
اصوليين گويند :
الفاظ خمسه يعنى وجوب ، حرمت ، ندب يا استحباب ، كراهت و اباحة بر احكام خمسه دلالت دارند .
يعنى وجوب يكى از احكام خمسه تكليفى است كه شارع الزاماً انجام دادنِ متعلق آن را خواسته است و به ترك آن راضى نيست و حرمت ، يكى ديگر از احكام خمسه تكليفى است كه شارع الزاماً ترك آن را خواسته و به فعل آن راضى نيست « 1 » و همچنين استحباب و كراهت و اباحة هر يك بر نوعى از احكام خمسه دلالت دارد .
ملّامحسن فيض گويد : « 2 »
لفظ واجب ، ولفظ سنّت كه در كلام اهل بيت عليهم السلام ( يعنى در احاديث ) آمده است اعم هستند از واجب و استحباب يعنى اگر كلمه واجب در روايتى آمده باشد اعم از واجب اصلاحى و استحباب است ، همچنين اگر لفظ سنّت در روايتى آمده باشدو مثلًا گفته شده باشد ، كه فلان كار سنّت است گاه مراد از آن واجب ، و گاه مراد استحباب است ، چنان كه لفظ كراهت نيز در احاديث ، اعم است از حرمت و تنزيه . ( تنزيه همان كراهت اصطلاحى است كه ترك آن ارجح است )
هامش
( 1 ) مبادى فقه و اصول از عليرضا فيض ، چاپ يازدهم ، ص 110 .
( 2 ) الوافى ، چاپ مكتبهء آيت اللَّه مرعشى ، ج 1 ، ص 16 .