1 مآخذ فقه
فقط كتاب و سنّت است ( احاديث معصومين عليهم السلام )
فيض در مقدّمه كتاب مفاتيح الشّرايع دربارهء منابع بحث كرده ، گويد : « 1 »
مآخذ استوار احكام فقه و اصول محكم آن ، محكمات كلام اللَّه تعالى و كلام رسول اللَّه صلى الله عليه و آله و كلام اهل بيت عليهم السلام است . بى آنكه از ديگران ولو فحول باشند تقليد شود و بى آنكه به چيزى كه آن را اجماع مىنامند استناد شود و بى متابعت كردن از شهرت ( فتوائى ) بدون دليل ، و بى آنكه بنا گذاشته شود بر اصول فقه كه بدعت است و شرع نسبت به آن را نداده و آن را حجّت ندانسته است . « 2 » و نه آنكه بادست كوتاه نسبت به الفاظ ( ادلّه ) جمود شود . و نه آنكه به قياس عمل شود . « 3 » و در مقدّمه معتصم الشّعيه گويد : ما فقط از قرآن و احاديث ثابت از معصوم عليه السلام پيروى مىكنيم .
آن هم احاديثى كه با قرآن مخالفتى نداشته باشند ، آنگاه دربارهء اجماع گفته است :
اگر اجماع به حدّى برسد كه در انتساب متعلق آن ( يعنى معقد اجماع ) به
هامش
( 1 ) مفاتيح الشرايع ، چاپ قم ، ج 1 ، ص 4 .
( 2 ) در اوائل مقدّم مفاتيح گويد : . . . الى ان وفّقنى اللَّه لاستنباط مفاتيح جملة من تلك الابواب من مآخذهاالمتينة ، و هى محكمات كلام اللَّه و كلام رسوله صلى الله عليه و آله ، و كلام اهل بيت عليهم السلام ، من غير تقليد لغيرهم و ان كان من الفحول و لا اعتماد على ما يسمّى اجماعاًو ليس بالمصطلح عليه فى الاصول الرّاجع الى كلام معصوم عليهم السلام من آل الرّسول و لا متعابعة للشّهرة من غير دليل و لابناء على اصول مبتدعة ، ليس إِليها من الشّرع سبيل .
( 3 ) اينكه تفصيل داده كه به اجماع استناد نخواهيم كرد الخ . . . در همه آنها روى سخن او به مجتهدين است ومىخواهد بگويد كه آنان به اين چيزها عمل مىكنند .