78 شركت ابدان ، مفاوضه و وجوه آيا باطلاند ؟
علّامه در ارشاد الاذهان گويد :
شركت ، عقد جايز است از طرفين متعاقدين . و محقّق اردبيلى در شرح آن گويد : علّامه در كتاب تذكره گفته است : شركت ، اجتماع حقوق چند مالك است در يك چيز ، به طور مشاع .
سپس اردبيلى گويد : « 1 »
( شركت ، در همه جا ، عقد نيست ) ، و آن را به طور مطلق ، عقد ناميدن ، محلّ تأمّل ، ( و اشكال ) است . زيرا سب شركت ، گاه ارث است ، و گاه دو مالى است ( از دو مالك ) ، كه در هم آميخته ، و گاه به حيازت است ، به اينكه دو نفر ، يك باره درختى را ( از جنگلى ) ببُرند . يا آبى را به چنگ آورند .
آرى مىتوان گفت : شركت ، گاه عقد است ، بنابراين ، اگر بخواهند ، همه جا آن را ، عقد بنامند ، اگر به مسامحه باشد ، بحثى نيست .
پس در هر جا ، و لو عقد نباشد ، باقى ماندن در آن شركت ، امرى است جايز ، به اين معنى كه واجب نيست ، طرفين ، شركت را تحمّل كنند ، بلكه جايز است ، آن را به هم بزنند ، و خواستار قسمت كردن ، و بردن سهم خود شوند .
هامش
( 1 ) مجمع الفايدة و البرهان : ج 10 ، ص 189 .