آنكه زن ، در معالجه كردن ، امتناع ورزد .
ملّامحسن فيض در مفاتيح الشرايع « 1 » گويد :
آيا زن حق فسخ نكاح را دارد در صورتى كه مرد مبتلا به برص ، يا جذام باشد ، مشهور فقها گويند :
نه ، حق ندارد ، به دليل اصل ، و خبر ، كه گويد : ( نكاح ) مرد به وسيلهء عيب او ردّ و فسخ نمىشود ، الرجل لا يردّ من عيب .
ابن برّاج قاضى ، و ابن جنيد اسكافى ، گفتهاند : در صورت فوق ، زن خيار فسخ دارد . به دليل اين روايت صحيح : و يردّ النكاح من البرص و الجنون و الجذام ، و العفل ، يعنى نكاح فسخ مىشود از بيمارى برص و جنون و جذام و عفل ، و اين روايت شامل زوجين مىشود ، ( بنابراين ، زن هم براساس اين روايت ، حق فسخ دارد ) و دليل ديگر آن ، اين است كه برص ، و جذام ، عيبهائى هستند ، ( كه هرگاه زن ، مبتلا به آنها باشد ، موجب فسخ نكاح مىشود از طرف شوهر ) با آنكه شوهر به وسيلهء ديگر ( از قبيل طلاق ) مىتواند خود را نجات دهد ، بنابراين هرگاه اين عيوب ، در مرد باشد ، كه زن راه ديگرى براى نجات خود ندارد ، بايد گفت : به طريق اولى ، زن مىتواند حقّ فسخ نكاح را داشته باشد . و دليل ديگر اينكه زن هرگاه حقّ فسخ نداشته باشد ، در معاشرت با آن مرد ، بيمارى ، به وى سرايت مىكند و متحمّل ضرر مىشود ، ( و ضرر در اسلام منتفى است ) و مشهور كه به اصل و خبر تمسّك كرده بودند . دليل اصل با روايت صحيح مندفع مىگردد ( چرا كه اصل در جائى كه دليل ديگرى وجود ندارد مىتواند دليل باشد ) و خبر مستند مشهور فقها ، ضعيف است ، با آنكه بااجماع نيز مخالفت دارد . و با آنچه گفته شد ، قول مشهور ، از حجّيت ساقط مىشود .
و فرقى نيست ميان آنكه اين عيوب قبل از عقد وجود داشته ، و يا بعد از عقد ، پديد آمده ، و حتّى بعد از دخول ، پيداه شده باشد ، به خاطر اطلاق روايت صحيحهاى كه ذكر آن رفت . و آن اين است : يُرَدُّ النِّكاحُ مِنَ البَرَصِ و الجنونِ و الجُذامِ و العَفَلِ .
هامش
( 1 ) ج 2 ، مفتاح 770 ، صص 306 - 307 .