63 در ذبح كردن آيا بريدن چهار رگ گردن ، لازم است ؟ فَرْىِ اوْداج اربعه
بريدن چهار شاهرگ گردن را ، فقها ، فَرْىِ اوداج اربعه گويند .
فرى بر وزن و معنى قطع يعنى شكافتن و بريدن است . اوداج جمعِ وَدَج به فتح واو و دالّ به معنى رگ گردن است . وَدَجانَ تثنيهء ودج است به معنى دو شاهرگ گردن كه در هنگام خشمگين شدن برجستگى مىيابند و بيرون مىزنند .
چهار رگ گردن عبارتند از : دو شاهرگ ، به ضميمهء حلقوم يعنى ناى كه مجراى تنفس است ، و مرى كه مجراى طعام است ، به اين چهار ، با آنكه همه رگ نيستند بر پايهء غلبه ، چهار رگ ، با اودج اربعه گفته مىشود .
قول مشهور فقها در ذبح حيوان ، بريدن چهار رگ گردن را لازم مىداند ، مثلًا در كتاب ذخيرة العباد آيت اللَّه العظمى فيض « 1 » آمده است :
در بريدن سر حيوان بايد چهار شاهرگ گردن را از پائين برآمدگى زير گلو به طور كامل ببرند ، و اگر بعضى از آنها را ببرند و صبر كنند تا حيوان جان بدهد ، و بعد بقيه را ببرند ، فايده ندارد . ( و حيوان حلال نمىشود )
هامش
( 1 ) چاپ ينجم ، ص 275 .