صورتى در بيستون فرهاد مسكين كرده است * آفرين بر دست و بازويش چه شيرين كرده است
آنچه در اين مختصر از تاريخ بلعمى و سبك نثر آن گفته شد شايد اندكى از بسيار و يكى از هزار باشد . چه اين كتاب خاصه در قسمت افعال و تركيبات و اصطلاحات آن مشتمل بر عجائب بسيار و نوادر و آثار بيشمار است و داراى نثرى آراسته و دلكش و ساده و روان مىباشد كه وصف آن به سهولت ممكن نيست .
از طرفى آنچه در اين وجيزه بشرح و بحث آمده قسمت مربوط به ايران آن كتابست نه تمام آن .
ديگر آنكه با شتابى كه در مدتى كم و فرصتى كوتاه براى تهيه اين مقاله نشان داده شده ، شايد كه از سهو و اشتباه عارى نباشد كه مجال تنفيح و تحقيق كامل آن حاصل نگرديده است . اميد است با عنايت و يادآورى و انتقادها و تذكارهاى اهل دانش اگر خردهها و نواقصى در آن يافته شود رفع گردد و از هر جهت صورت كمال پذيرد . انشاء اللّه .
برخى از مآخذ و يادداشتها
شرح
( 1 ) - اين تاريخ كه به زبان عربيست ترجمهء آن بخامه تواناى ابو على بلعمى صورت پذيرفته است ، ولى بلعمى چندان در اين امر هنرنمائى كرده كه كار وى را از صورت ترجمه خارج دانستهاند و آن را تصنيف شناختهاند . خود او نيز در لابلاى كتاب اثر خود را تصنيف خوانده نه ترجمه . مانند كليله و دمنهء ابو المعالى نصر اللّه منشى آن نيز با آنكه ترجمهء عربيست تصنيف ابو المعالى خوانده مىشود .
( 2 ) - تاريخ بلعمى قسمت مربوط به ايران مصحح استاد دكتر جواد مشكور چاپ سال 1337 از انتشارات كتابفروشى خيام - اين كتاب كه اساس كار ما در اين تحقيق قرار گرفته است شامل قسمتى از تاريخ بلعمى است كه مربوط به ايرانست ، نه تمام آن و مصحح فاضل مقدمهاى مشروح و ممتع بر آن نوشته است كه از آن در تهيه اين مقاله بهرهگيرى شده است . ارقامى كه گاهى در كنار عبارات كتاب قرار داده شده است شمارهء صفحات اين كتاب مىباشد .
( 3 ) - ص 27 مقدمه كتاب باهتمام دكتر مشكور .
( 4 ) - مقدمهء همان كتاب ص 128 و سبكشناسى بهار 1 / 161 .
( 5 ) - همان دو مآخذ ص 25 مقدمه .