گرفته . چنانچه گويند در 25 ه . ق . شورشى در رى روى داد كه به دست سعد بن ابى وقاص منكوب گرديد . بعد از اين جريان رى تحت حكومت خاندان مهران بود و در نتيجه مقاومت سياوخش بن مهران 3 بهرام چوبين ، نعيم بن مقرن شهر قديم را ويران ساخت و به دستور او فرخان شهر جديدى ساخت . در 136 ه . سنباد رى را گرفت و مدّت كوتاهى آن را در دست داشت . در 141 - 152 ه . تاريخ جديدى در رى آغاز مىشود و در زمان منصور دوانيقى اين شهر به نام « محمّديه » تجديد بنا شد . در 195 ه . با آنكه مأمون را پدرش به حكمرانى رى نشانده بود و از امين خواسته بود كه تا زنده است فرمانرواى آنجا باشد امين نام مأمون را از خطبه انداخت و به او نامه نوشت ، كه از رى برود . مأمون از اين امر سرپيچى كرد . امين ، على بن عيسى بن ماهان را با سپاهى به فرماندهى هرثمة ابن اعين به قصد جنگ با مأمون روانه رى كرد ، مأمون نيز طاهر بن الحسين بن مصعب بن زريق بن حمزه رستمى را برگزيد و با لشكر عظيمى پيش فرستاد . اين دو لشكر در پنج فرسنگى رى به هم رسيدند و جنگ عظيمى درگرفت و على بن عيسى كشته شد . پس ازين جنگ امين ، عبد الرحمن بن جبله انبارى را به جنگ طاهر بن حسين فرستاد و ما بين رى و همدان جنگ كردند و عبد الرحمن شكست يافت و طاهر در رى باقى ماند ( 195 ه . ) .
از حوادث پراهميت رى در دوران طبرى ، مبارزهء علويان طبرستان با طاهريان و سپس با سرداران ترك و تصرّف اين شهر بهدست اسماعيل سامانى را مىتوان ذكر كرد .
اهالى طبرستان كه از مظالم عمال زمان خويش مخصوصا تعديات محمد بن اوس به جان آمده بودند چارهاى جز اين نديدند كه دست توسل به دامن دعاة علوى دراز كنند ايشان را كه به دشمنى بنى عباس و عمّال آنها برخاسته بودند به يارى خود بخوانند ، به همين جهت يكى از سادات مقيم رويان را كه از اولاد زيد بن حسن مجتبى بود به قبول بيعت خواندند . امّا علوى مزبور چون خود را براى اين امر خطير شايسته نمىدانست تكليف ايشان را نپذيرفت و خواهرزاده خويش حسن بن زيد را كه در رى اقامت داشت لايق معرفى كرد و اهل رويان را به دعوت او هدايت كرد . شورشيان به رياست عبد اللّه ابن وندا اميد نامهاى به حسن بن زيد معروف به حالب الحجاره به رى فرستادند و او را به رويان دعوت كردند . در تاريخ طبرى آمده است :
يادنامه طبرى ( فارسى ) — صفحة 520
مساهمون: جمعى از نويسندگان
ص٥٢٠