مطلب را با مختصرى از شرح احوال محمد بن جرير بن يزيد بن خالد الطبرى شروع مىكنم و در ادامه به توصيف موقعيت رى پرداخته ، سپس با بيان اوضاع سياسى رى در زمان طبرى آن را به پايان مىبرم .
مقام طبرى به قدرى مشهور و معروف است كه حاجت به ذكر و تعريف آن نيست .
همين قدر بس كه بين علما و نويسندگان و ارباب تحقيق از جمله ابن خلّكان از وى به عنوان « صاحب التفسير الكبير و التاريخ الشهير » نام مىبرند و وى را امام مفسرين و مرجع مورخين ناميدهاند .
سالروز ولادتش را برخى در پايان سال 224 ه . مطابق 839 م . و جمعى در آغاز 225 ه . مىگويند . زادگاه او در شهر آمل طبرستان ( مازندران ) بود . در هفت سالگى قرآن را حفظ كرد و در هشت سالگى به پيشنمازى ايستاد و در نه سالگى به نوشتن حديث پرداخت . مقدّمات علوم را در آمل آموخت و بعد از اتمام تحصيلات ابتدائى در حالى كه دوازده سال از عمرش نگذشته بود به منظور تتبع و معرفت علم از آمل راه سفر پيش گرفت . نخستين بار به شهر رى و نواحى آن رهسپار شد و محضر صدها نفر راويان و دانشوران را درك نمود و انواع كتب درسى را بررسى كرد و چيزى نگذشت كه مقام امامت يافت و پيشواى مذهب شد . در شهر رى به فراگرفتن دانش آغاز كرد و بيشتر فنون
يادنامه طبرى ( فارسى ) — صفحة 517
مساهمون: جمعى از نويسندگان
ص٥١٧