[ ادب نقد ] آيت اللّه عبد اللّه جوادى آملى حوزهء علميهء قم
مقدّمه
نقد و بررسى مطالب هر كتاب غير از تحقيق پيرامون آراء شخصى مؤلف آن است .
زيرا براى اظهارنظر دربارهء مضمون هر نوشتهاى صرف ظهور لفظى و رعايت قواعد محاوره و قوانين ادبى آن كافى است ، ليكن داورى در زمينهء عقائد قلبى مؤلف آن ، گذشته از توقف بر امور ياد شده مبتنى بر شرائط ديگرى نيز هست مانند :
- استناد اصل نوشته به آن مؤلف يقينى باشد .
- تمام آنچه در آن كتاب آمده بدون تحريف و تغيير ، نوشتهء همان مؤلف باشد .
- مقصود مؤلّف صرف جمعآورى و گردآورى اقوال بدون تضمين صدق و كذب يا تعهّد حق و باطل آنها نبوده بلكه منظور وى بيان واقع و فتوى حق و نقل صدق باشد .
- مؤلف در بيان واقع آزاد بوده و از گزند تقيّه و آسيب ترس مصون بوده باشد .
- آنچه در آن نوشتار آمده آخرين اثر و رأى نهائى مؤلف آن بوده و فتوى پايانى او باشد .
برخى از مؤلفان در آغاز تأليف خود به وثاقت و اعتماد خويش بر همهء مضامين آن كتاب خبر مىدهند ، همانند سخنانى كه ابن بابويه قمى « قده » در آغاز من لا يحضره الفقيه گفته است و بعضى از مؤلفان ديگر منظور خود را صرف جمعآورى اخبار و آراء ياد مىكنند و خود را از تميز صواب و ناصواب آن معاف مىدارند و آن را به پژوهشگران محقق مىسپارند مانند علامه مجلسى « قده » در بحار الانوار . ديگر آنكه نقاط قوت يك