مدّ تعظيم
بطوريكه گفته شد مد منفصل را بعضى قراء بقصر خوانند ليكن در برخى موارد مانند :
لا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ
-
لا إِلهَ إِلَّا هُوَ
و امثال آن كه سبب لفظى و معنوى جمع است بمفاد آيهء 40 سورهء توبه
وَ كَلِمَةُ اللَّهِ هِيَ الْعُلْيا
( و كلمهء خدا بلندتر و بالاتر است ) بنا بطريقهء حمزهء كوفى از باب تعظيم و مبالغهء نفى شريك از حضرت بارى عز اسمه بمد خوانند و آن را مد تعظيم و مد مبالغه نامند .
اقسام چهارگانهء مدّ حروف لين
بطوريكه در مبحث صفات عارضى حروف نيز بيان شده لين يعنى نرمى و دو حرف « واو - ياء » ساكن ما قبل مفتوح را كه هنگام اداى آنها صدا به نرمى خارج مىشود حروف لين گويند مانند :
أُولِي
( سزاوار است ) -
كَيْفَ
( چگونه ) .
براى كشيدن حروف لين نيز مانند حروف مد ، سبب لازم است و آن ، همزه يا سكون است كه بعد از حرف لين قرار گيرد و چهار قسم مىباشد : دو قسم براى همزه و دو قسم براى سكون .
قسم اوّل - آنست كه همزه در ميان كلمه واقع شود كه در اين صورت حرف لين بقصر « يك الف » خوانده مىشود مانند :
سَوْأَةَ أَخِيهِ
( جسد برادرش ) -
كَهَيْئَةِ الطَّيْرِ
( مانند شكل مرغ ) -
اسْتَيْأَسَ
( نوميد شد ) -
لا تَيْأَسُوا
( نوميد مشويد ) ولى ازرق ، بمد و طول و متوسط خوانده و بهتر طريقهء اكثريت قراء و قصر است .
قسم دوّم - آنست كه همزه در آخر كلمه قرار گيرد كه در اين صورت حرف لين ، بمد يا طول يا متوسط و يا قصر خوانده مىشود و بنا بطريقهء اكثر قراء اولى آنست كه در حال وصل ، بقصر و در وقف ، بمد يا طول يا متوسط خوانند مانند
سُوءَ
-
شَيْءٍ
.
تبصره - چنانچه حرف لين و همزه در دو كلمه واقع شوند تمام قراء بقصر