گفتار پنجم قرآن شمارهء 4
رجائى ، احمد على ، متنى پارسى از قرن چهارم هجرى ؟ معرفى قرآن خطى مترجم شمارهء 4 . مشهد ، بىتا ؛ رجائى ، احمد على ، فرهنگ لغات قرآن خطى آستان قدس رضوى ، شمارهء 4 . . . تهران ، 1363 .
كتاب دوم پس از وفات دكتر رجائى ، توسط عزيز الله جوينى انتشار يافت .
در كتاب نخست ، ترجمهء بسيارى از آيات را دكتر رجائى آورده است و منبع ما هم در بررسى آن ترجمه ، همين آيات برگزيدهء دكتر رجائى بوده است ، زيرا اصل كتاب كه گويا استاد مرحوم براى چاپ آماده مىكرده هنوز خطى است .
سومين متنى كه پس از ترجمهء رسمى و در نسخهاى كه به گمان ما رونويسهاى آناند بررسى مىكنيم ، قرآنى است كه به قرآن شمارهء 4 معروف شده . علت پيش انداختن اين مبحث ، كهنگى ترجمه نيست ، بلكه علت نزديكى اين ترجمه به ترجمهء رسمى است . متأسفانه نام كامل كاتب و تاريخ كتابت به سبب بىمبالاتى صحافان از كتاب حذف شده و آنچه بهجا مانده چنين است : « . . . ( حذف ) سعد بن عبد الجبار بن احمد المكنى بابى الحارث فى رمضان سنة . . . ( حذف ) » . دكتر رجائى ( معرفى ، ص 7 ) و جوينى ( فرهنگ ، مقدمه ) نسخه را متعلق به قرن 6 ق . يا اندكى پس از آن مىدانند ، اما خود ترجمه ، مورد گفتگو است . دكتر رجائى ( معرفى ، ص 9 ) مىنويسد : با توجه به آنكه « ترجمهء قرآن شمارهء 4 [ از ترجمهء تفسير طبرى ] استوارتر و رساتر و شيواتر است ، از اينرو اين فكر در خاطر قوت مىگيرد كه ترجمهء قرآن شمارهء 4 ممكن است در همان