تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ترجمه از عربى به فارسى ( از آغاز تا عصر صفوى ) ( فارسى ) — صفحة 157

مساهمون:

ص١٥٧
موضوع را روشن‌تر مىسازد : الف - شنقشى ، ب - ترجمه رسمى . آنچه ميان دو قلاب مىنهيم تفسير است نه ترجمه .
وَ اسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَ الصَّلاةِ . . .
( بقره / 45 ) . الف ، 8 - او يارى خواهيد [ از خداى ] بصبر كردن [ برگزاردن طاعتها . . . ] او صبر بر نماز كردن . ب ، 1 / 63 - و يارى خواهيد در شكيبايى و نماز كردن .
صِبْغَةَ اللَّهِ وَ مَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللَّهِ صِبْغَةً وَ نَحْنُ لَهُ عابِدُونَ
( بقره / 138 ) . الف ، 24 - دين خداى [ گيريد ] . او ( - و ) كيست نيكواتر ( - نيكوتر ، الف براى اشباع است ) دين از خداى عز و جل ، او بگوئيد كما بوى برويده‌ايم ( - كه ما به وى گرويده‌ايم ) ، [ مقرّيم ، مخلص‌ايم . . . ] . ب ، 1 / 104 - دين خداى و كى نيوكوتر ( - و كه نيكوتر ) از خداى و دين او ؟ و مائيم او را پرستيدگان . در متن بالا از شنقشى ، آنچه خارج از قلاب است ، ترجمهء قرآن است و ملاحظه مىكنيم كه همان كلمات با اندكى اختلاف در ترجمهء رسمى نيز آمده است . نيز ملاحظه مىكنيم كه در اين‌گونه ترجمه‌هاى مستقيم قرآن ، خواه در تفسير رسمى ، خواه در شنقشى و خواه همهء ترجمه‌هايى كه ديده‌ايم و خواهيم ديد ، كلمات عربى ، اندك و گاه به كلى غايب‌اند . در دو عبارت بالا ، فقط كلمهء « صبر » را در متن شنقشى به عربى آورده‌اند . در عوض ، همين‌كه از متن ترجمه خارج مىشويم ، ناگهان الفاظ عربى به جمله‌هاى فارسى سرازير مىشوند ، زيرا در آن حال ، مترجم ديگر تحت تأثير ترجمه‌هاى كهن ( و در اينجا ، ترجمهء رسمى ) نيست ، بلكه از زبان معمول در ديار خويش پيروى مىكند . در دو عبارتى كه از شنقشى نقل كرده‌ايم ، آنچه در مقام تفسير بر ترجمهء آيات افزوده شده بر بيش از ده كلمهء عربى شامل است ، اما كلمهء فارسى ، تقريبا هيچ ندارد .

ترجمه

ما بىهيچ‌گونه ترديد ، ترجمهء حاضر را در حوزهء ترجمهء رسمى قرار مىدهيم و گمان مىكنيم كه مترجم ، ترجمهء رسمى را پيش روى نهاده ، از شيوهء نگارش و معادل‌هايى كه
تاريخ ترجمه از عربى به فارسى ( از آغاز تا عصر صفوى ) ( فارسى ) — صفحة 157 | آذرتاش آذرنوش