تفسير طبرى
جامع البيان فى تفسير القرآن
تأليف ابو جعفر محمّد بن جرير طبرى « 1 » تاريخ تولد : 224 يا 225 ، ( در زمان ائمه عليهم السّلام بوده است ) و تاريخ فوت : « 2 » 310 .
شرح حال او را در بسيارى از كتابها نوشتهاند . ايشان علاوه بر مفسّر بودن ، فقيه ماهرى هم بوده و همچنين محدّث و مورّخ هم بوده و به اين چهار عنوان در ميان قدماء علماء اهل تسنّن معروف است در فقه در زمان خودش از ائمه فقه به شمار مىآمد و پيروانى داشت . در آن زمان تعداد ائمّهء فقه زياد بود و يكى از آنها طبرى بود امّا بعد از قرن چهارم بنا گذاشتند كه فقط از فقه چهار امام پيروى كنند : شافعى ، مالك ، ابو حنيفه و احمد حنبل و فقه بقيّه از جمله طبرى متروك شد . پس از حيث فقه امام بوده و پيروانى داشته است .
او در آغاز پيرو فقه شافعى بوده ولى كم كم صاحب نظر شده ، خود پيروانى پيدا كرده است .
او با احمد حنبل مخالف بوده ، و او را فقيه به حساب نمىآورده است . كتابى دارد به نام « اختلاف الفقهاء » كه حاوى فتاواى فقهاء است . در اين كتاب فتاواى احمد حنبل را اصلا نياورده است . از او كه سؤال مىكنند چرا ؟ مىگويد او فقيه نيست بلكه
هامش
( 1 ) . محمّد بن جرير طبرى نام دو نفر است . يكى شيعه و ديگرى سنّى و هر دو هم معاصر با هم بودند ، حديث غدير را طبرى سنّى در يكى از تأليفاتش به نام « الولاية » با حدود 70 سند نقل كرده و از طبرى شيعه دو كتاب « دلائل الإمامة » و « المستر شد » چاپ شده است .
( 2 ) . 311 و 316 هم گفتهاند : ولى قول 310 معروف است .