تفسير صافى كه يكى از معروفترين تفاسير رايج در مجامع شيعى است ، بر اساس روايات نوشته شده ؛ چنانچه مؤلف آن در مقدمه اشاره مىكند ، مفسران بيشتر به جنبههاى ادبى ، فقهى و . . . پرداختهاند و به روايات كمتر توجه داشتهاند ؛ بدين سبب وى تصميم مىگيرد تفسيرى بر گرفته از روايات بنويسد . بنابر اين ، روش ايشان روايى است ؛ اما تنها به نقل روايت اكتفا نكرده ؛ بلكه با تعبير « اقول » پس از بيان روايت به شرح روايات و نقد و بررسى آنها نيز مىپردازد و در واقع جمع بين روايت و درايت نموده است .
منابع تفسير صافى
ايشان ابتدا به شرح مختصر آيات مىپردازد كه منبع آن تفسير بيضاوى است . در روايات متكى به متون روايى شيعه از اهل بيت عصمت و طهارت عليهم السلام از جمله تفسير عياشى و تفسير قمى است .
او در اين تفسير بهرهگيرى از لغت ، ادبيات و در برخى موارد بيانات عرفانى نيز مشاهده مىشود .
اين تفسير مقدمهاى دارد كه از بهترين مقدمات تفسيرى است و شامل دوازده فصل مىباشد . بحثهاى فضل قرآن ، علم ائمه عليهم السلام به قرآن ، مصون بودن قرآن از تحريف ، نزول دفعى و تدريجى و . . . در آن آمده است .
مرحوم فيض كاشانى افزون بر صافى دو تفسير ديگر به نامهاى اصفى ( برگزيدهء صافى در دو جلد ) و مصفى ( برگزيده اصفى ) نيز دارد . « 1 »
نمونه تفسيرى : در تفسير آيه شريفه
وَ كَذلِكَ جَعَلْنا لِكُلِّ نَبِيٍّ عَدُوًّا . . .
« 2 » مىنويسد :
هامش
( 1 ) . ر . ك : مقدمه تفسير صافى و محمد هادى معرفت ، التفسير و المفسرون في ثوبه القشيب ، ج 2 ، ص 337 ؛ عقيقى بخشايشى ، طبقات مفسران شيعه ، ج 3 ، ص 224 . مرحوم فيض خود در فهرستى كه نوشته ، حدود صد تأليف را ذكر كرده است .
( 2 ) . انعام ، 112